تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ وي جەلىسى ارقىلى بىرلەسىپ قيمىلداۋدىڭ بوگەلۋ ءتۇيىنىن اشتى (ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىستىڭ رۋحىن دايەكتىلەندىرۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىنەن كورگەندەرىمىز)

جىلدىق كىرىسى 3 ەسە ارتتى، بۇعان شۇي زى تەك 3 جىل عانا جۇمسادى. قالاي جۇزەگە اسىردى؟

يۇننان ولكەسى حۇڭحى حاني - يزۋ اۆتونوميالى وبلىسى مىڭزى قالاسىنىڭ قىسقى كۇنى جەل ازىناپ تۇر. ساۋبا قالاشىعى شيانجيڭ الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ تۇرعىنى شۇي زى جۇمىس كيىمىن كيىپ قارا بۇلدىرگەن اتىزىنىڭ شەتىندە تۇر، تەر مونشاقتارى تولعان جۇزىنەن كۇلكى ەسىپ: ”300 جىڭنان استام تەردىم، 20 مىڭ يۋانعا ساتا الامىن!“ دەدى.

3 جىلدان استام ۋاقىتتىڭ الدىندا، شۇي زى جەرگىلىكتى ورىنداعى ءبىر قارا بۇلدىرگەن سەرىكتەستىگىنىڭ تاسىمال جۇمىسشىسى بولىپ، ەرتە تۇرىپ، جاي جاتقانىمەن، كىرىسىن جوعارىلاتا المادى. قازىر ول 22 مۋ جەردى اينالىمعا سالىپ، جىلدىق كىرىسىن 400 مىڭ يۋاننان اسىرىپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى اتى ايگىلى قارا بۇلدىرگەن ەگەتىن ”ءىرى وتباسىنا “اينالدى.

تاسىمال جۇمىسشىنان ”قارا بۇلدىرگەن ەگەتىن ءىرى وتباسىنا“ قالاي اينالدى؟ باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرلەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ ارتقان قۇن پايداسىن شارۋالارعا كوبىرەك قالدىرۋعا ءمان بەرۋ كەرەك“. ”اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرلەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، شارۋالاردىڭ كىرىسىن ورنىقتى ارتتىرۋدى جەبەۋ“ پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ «ۇسىنىسىنا» دا ەنگىزىلدى.

بۇل جەردىڭ ەندىك گرادۋسى تومەن، تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى ءبىرشاما جوعارى، كليماتى جىلى، جىلدىق ورتاشا تەمپەراتۋراسى 19 سەلتسي گرادۋس اينالاسىندا. مۇنداي قاسيەت مىڭزىنى قارا بۇلدىرگەن ەگۋدىڭ اسىل جەرىنە اينالدىردى. ”ءار جىلى 11 - ايدان كەلەسى جىلى 5 - ايعا دەيىن، باسقا جەردەگى ءوندىرىس رايوندارىنىڭ ەگىمشىلىك جۇمىسى ءالى باستالماي تۇرعاندا، ءبىز مول ءونىم الۋ مەزگىلىن كۇتىپ الامىز“ دەدى ساۋبا قالاشىعى پارتكومىنىڭ شۋجيى لان حاۋ تانىستىرىپ.

قارا بۇلدىرگەن كاسىبىنىڭ باستاماشى سەرىكتەستىكتەرى ارت - ارتىنان وسى اراعا كەلىپ ىرگە تەۋىپ، ءونىم قۇنى جىل سايىن ارتقانىمەن، شارۋالاردىڭ كىرىسى ارتىپ، قالتاسى قامپايمادى.

سول كەزدە ساۋبا قالاشىعى پارتكومىنىڭ باسشىلىق القاسى قاتتى ۋايىمداپ، ەكى ”جوعارى بولماۋدى“ قالاي شەشۋدى بىلمەي داعداردى: كاسىپورىننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ بەلسەندىلىگى جوعارى بولمادى، ءوزى ىستەگەندە پايدانى كۇرەپ العانىمەن، شارۋالارمەن سەلبەسكەندە ەگىمشىلىكتىڭ ساپاسىنان الاڭ بولدى؛ شارۋالاردىڭ بەلسەندىلىگى دە جوعارى كوتەرىلمەدى، قارا بۇلدىرگەندى دە ەكپەدى، قارجى قوسۋعا اقشاسى دا بولمادى.

كەيىن ساۋبا قالاشىعى قىستاق كوللەكتيۆ كاسىپورنى جىنشىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن اشۋ شەكتى سەرىكتەستىگىن قۇرىپ، جىنشىڭ سەرىكتەستىگى ”دەلدال“ بولىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرلەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ جولىمەن ءجۇرۋدى سىناپ كوردى.

ۇكىمەتتىڭ كاسىپ سالاسىن دامىتۋ قارجىسىن ۇستىنە العان جىنشىڭ سەرىكتەستىگى شارۋالارعا جىلىجاي جارعاعى، جابدىق، قالامشا سياقتى اۋىل شارۋاشىلىق ماتەريالدارىن ساتىپ الىپ بەردى؛ ديحاندار ەگىستىك جەر شىعاردى ءارى ەگىمشىلىكتى باعىپ - باسقارۋعا جاۋاپتى بولدى؛ ساۋبا قالاشىعى جەر ىستەتۋگە قولداۋ كورسەتۋ جانە قارجىلاي تولىقتاما بەرىپ، باستاماشى كاسىپورىنداردى تەحنيكالىق جاقتان جەتەكشىلىك ەتۋگە جانە ساتۋ جولىن اشۋعا ۇسىنىس ەتتى.

”قارا بۇلدىرگەن ساتۋدان تۇسكەن كىرىس شارۋا وتباسىلارىنا %60 تىك ۇلەس، قىستاق كوللەكتيۆى مەن باستاماشى كاسىپورىنداردىڭ ءارقايسىسىنىڭ %20 تىك ۇلەس سالىستىرماسى بويىنشا ءبولىندى“. جىنشىڭ سەرىكتەستىگىنىڭ اتقارۋشى جوراسى جوۋ جيچياڭ بىلاي دەدى: ”جوعارىداعى ءبولىس ۇلەسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرلەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ مەحانيزمى جولعا قويىلعان جىلى ساۋبا قالاشىعىنان 15 شارۋا وتباسى قاتىناستى، شۇي زى سولاردىڭ ءبىرى“.

”قارجى ماسەلەسى شەشىم ەتىلدى، بۇدان سىرت، تەحنيكالىق سۇيەمەلدەۋ دە بار، ەككەن قارا بۇلدىرگەن ۇلكەن ءارى ءدامدى بولدى“. شۇي زى 5 مۋ جەرگە قارا بۇلدىرگەندى سىناق رەتىندە ەگىپ، سول ماۋسىمداعى تازا كىرىسى 120 مىڭ يۋانعا جەتىپ، ءبىر ماۋسىمدا - اق تاسىمالدان تاباتىن ءبىر جىلدىق كىرىسىن تاپتى.

”622“ پايدا ءبولىس مەحانيزمى دە كاسىپورىندى پايداعا كەنەلتتى. ”جەر مايلاۋ اقىسى، ەڭبەككۇشتىڭ وزىندىك قۇنى ۇنەمدەلدى، كاسىپورىن زەيىن - زەردەسىن جۇمساپ، ماركا جاراتىپ، ساتۋ ارناسىن كەڭەيتتى“. حۇڭحى انمەي اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم - تەحنيكا شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگىنىڭ تەحنيكالىق مەڭگەرۋشىسى لۋ چيان بىلاي دەپ تانىستىردى: ”سەرىكتەستىك 300 دەن استام شارۋانى 2500 مۋدان استام جەرگە قارا بۇلدىرگەن ەگۋگە باستاپ، ونىمدەرى ەل ىشىندەگى ءبىرىنشى شەپتەگى قالالارعا ءوتىمدى بولدى“.

مىڭزى قالالىق اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مەكەمەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ياڭ يۇڭچاۋ بىلاي دەپ تانىستىردى: ”قازىر مىڭزىدا قارا بۇلدىرگەن ەگىلگەن جەر اۋدانى 60 مىڭ مۋ، ءونىم قۇنى 6 ميلليارد يۋاننان اسىپ، 32 اكىمشىلىك قىستاقتاعى 20 مىڭنان استام شارۋا وتباسىنىڭ كىرىسىن ارتتىردى“.

يگىلىككە كەنەلگەندەر تەك شارۋالاردىڭ اقشا قاپشىعى عانا ەمەس. مىڭزى شين - انسو ءمالى باسقارماسى شياۋشينجاي قىستاعى قىستاق كوللەكتيۆىنىڭ ءار جىلعى پايدا ءبولىسىنىڭ %5 ىن نەگىزگى قۇرىلىسقا جۇمسادى، بىلتىر 124 وتباسىنىڭ دارەتحاناسىن جاڭالاۋىنا كومەكتەستى.

”پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، ۇگىتتەپ، دايەكتىلەندىرىپ، ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بىرلەسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكتەۋ مەحانيزمىن ۇزدىكسىز اقاۋسىزداندىرىپ، كەمەلدەندىرىپ، اناعۇرلىم كوپ بۇقارانى دامۋ جەتىستىكتەرىنەن بىرگە يگىلىكتەندىرىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ قۇنىن ارتتىرۋدى، كاسىپورىنداردىڭ پايداسىن ارتتىرۋدى، شارۋالاردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋدى جۇزەگە اسىرامىز“ دەدى حۇڭحى وبلىستىق پارتكومنىڭ شۋجيى جاۋ رۇيجۇن.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى