شاي باقشاسىندا ناقتى تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزدى (ناقتى ىستەپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ءبىر نيەت، ءبىر تىلەكتە بولىپ، جاڭا جول اشۋ . ۋاكىلدەر مەن مۇشەلەردىڭ مىندەت اتقارۋ حيكاياسى)

كوكتەم مەرەكەسى ەندى عانا ءوتتى، حىنان ولكەسى شينياڭ قالاسى شىحى رايونى دۇڭجياحى قالاشىعى يۇن - ۋ قىستاعىنىڭ شاي باقشاسىندا مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، شينياڭ ەگىن، ورمان شارۋاشىلىعى شۋەيۋانىنىڭ پروفەسسورى، دابيەشان تاجىريبەحاناسى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى گو گۇي - ي شاي وسىرەتىن قىرعا تىزەرلەپ وتىرىپ، دىمقىلدىقتى مۇقيات تەكسەردى.

”گو پروفەسسور، بۇل شاي باقشاسىن قالاي باسقارادى؟“ دەپ سۇرادى بىرنەشە شاي ەگەتىن باعبان. ”جارايدى، قىستان ءوتۋىن باسقارۋ ءبىرشاما ويداعىداي ەكەن“ دەدى گو گۇي - ي ورنىنان تۇرىپ. ”بيىل كوكتەمدە اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ وزگەرىسى كۇشتى، كوكتەمگى سۋىقتان الدىن الا ساقتاندىرۋعا دايىندالۋ، سونداي - اق دەر كەزىندە جەردى تاياز جىرتىپ، دىمقىلدىقتى ساقتاپ، شاي باقشاسىن اشۋدان بۇرىنعى دايىندىق قىزمەتتەردى ويداعىداي ىستەۋ كەرەك“ دەدى ول ءسوزىن ساباقتاپ. 40 جىلدان بەرى شاي ءىلىمى وقىتۋ، عىلمي زەرتتەۋىمەن شۇعىلدانعان گو گۇي - ي جوعارى مەكتەپتەرگە ساباق ءوتىپ قانا قالماي، شينياڭنىڭ 10 رايونىن، اۋداننىڭ نەگىزگى شاي وندىرەتىن اۋىل - قىستاقتارىن، بۇكىل ەلدەگى شاي وندىرەتىن نەگىزگى رايونداردى ءبىر رەت ارالاپ شىعادى.

شينياڭ ماۋجيان _ ەلىمىزدەگى كوك شايدىڭ بەلگى سيپاتتى ءونىمى، ءبىراق تاۋ قويناۋىنداعى بارشا شاي ەگەتىن باعباندار كونە تاجىريبەلەرگە سۇيەنىپ وندىرگەن، قۋىرىلعان شايدىڭ ساپاسى تۇراقسىز. گو گۇي - يدىڭ قاراۋىنشا، عىلىم - تەحنيكا ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعىنا كومەكتەسۋدە ”جۇيەلى رەتسەپ جازۋ“ كەرەك. ول مەملەكەتتىك ولشەم «جاعراپيالىق بەلگى ونىمدەرى، شينياڭ ماۋجيان شايى» جانە قامداۋ - ساتۋ سەلبەستىگىنىڭ كاسىپتىك ولشەمى «شينياڭ كۇرەڭ شايى» سياقتىلاردى جاساۋعا قاتىناستى؛ بىلتىر جىل سوڭىندا ول جاۋاپتى بولىپ جازعان قامداۋ - ساتۋ سەلبەستىگىنىڭ كاسىپتىك ولشەمى «شينياڭ ماۋجيان شايىن مانەرلەۋ تەحنيكالىق ەرەجەسى» تەحنيكالىق تەكسەرۋدەن ءوتتى.

مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى بولىپ سايلانعاننان كەيىن گو گۇي - يدىڭ مىندەت وتەۋ نەگىزگى تاقىرىبىنا شاي مادەنيەتىن زەرتتەۋ، قورعاۋ، جالعاستىرۋ جانە ساۋلەلەندىرۋ قوسىلدى. بىلتىر ول شايدى (مادەنيەتىن) جۇڭحۋا وركەنيەتى بەلگىسى جۇيەسىنىڭ قۇرامداس بولەگى ەتۋ ۇسىنىسىن ورتاعا قويىپ، قاتىستى تاراۋلار بەلسەنە جاۋاپ قايتاردى.

تەكسەرۋ - زەرتتەۋ بارىسىندا گو گۇي - ي تاعى اۋىل شارۋاشىلىعىنا ساياتىن ءبىر ءبولىم جوعارى مەكتەپتەردىڭ وقۋشى قاينارى جەتكىلىكسىز ەكەنىن، اۋىل شارۋاشىلىعىنا ساياتىن مەكتەپ بىتىرگەن وقۋشىلاردىڭ ”قابىلدانبايتىندىعىن، تومەنگە تۇسە المايتىندىعىن“، كەيبىر اۋىل شارۋاشىلىق كاسىپتىك دارىندىلارىن باۋلۋ نەگىزگى ساتىنىڭ ناقتى قاجەتىنەن الشاقتاپ كەتكەندىگىن بايقادى. بىلتىر ول بۇكىل ەلدەگى اۋىل شارۋاشىلىعىنا ساياتىن جوعارى مەكتەپتەرگە اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ دارىندىلارىن باعىتتامالى تاربيەلەۋ جونىندەگى ۇسىنىستى تاپسىردى. 2026 - جىلعى ورتالىقتىڭ 1 - ءنومىرلى قۇجاتىندا مىنالار ايقىن ورتاعا قويىلدى: اۋىل شارۋاشىلىعىنا ساياتىن جوعارى مەكتەپتەردىڭ وقۋ - اعارتۋ، وقىتۋ رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، سۇرانىستى جەتەكشى ەتىپ، جاڭا اۋىل شارۋاشىلىق ءبولىمى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنا ساياتىن كاسىپتىك دارىندىلاردى باعىتتامالى تاربيەلەۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك. مۇنىڭ استارىندا گو گۇي - يدى قامتىعان كوپتەگەن ۋاكىلدەر مەن مۇشەلەردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءۇنى جاتىر.

جاسى 60 تان اسقان گو گۇي - ي وقىتۋ جانە شاي كاسىپ سالاسىن دامىتۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە بەلسەنە ەڭبەكتەنۋدە. بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس اشىلۋ الدىندا تۇر، ول شاي كاسىپ سالاسى، شاي مادەنيەتى جانە اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى ۇزدىكسىز ورتاعا قويماق.

ءتىلشى ەستەلىگى

ساباق مىنبەسىنەن كەڭ - بايتاق شايلى القاپقا دەيىن

دابيەشان توڭكەرىستىك بايىرعى رايونىنان شىققان حالىق وقىتۋشىسى، مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى گو گۇي - يدىڭ بويىنان ”اۋىلدىڭ ءيىسى“ شىعىپ تۇرادى، ونىڭ ساباقحاناسى ساباق مىنبەسىنەن كەڭ - بايتاق شايلى القاپقا دەيىن كەڭەيگەن.

”ءبىر تال جاس بۇرشىك حالىقتى بايىتا الادى“. گو گۇي - ي بىلاي دەدى: شينياڭ شاي ارقىلى كاسىپتى گۇلدەندىرىپ، شاي ارقىلى حالىقتى اۋقاتتاندىرىپ، بايىرعى رايونداعى حالىقتى اۋقاتتانۋ جولىنا باستايدى، ”مەن وتانىمىزدىڭ بايتاق دالاسىندا ديسسەرتاتسيا جازىپ، شاي مادەنيەتىن جالعاستىرىپ جانە ساۋلەلەندىرىپ، شاي كاسىپ سالاسىن دامىتۋعا دەم بەرىپ، مىندەت اتقارۋدىڭ جاۋابىن ويداعىداي جازامىن“.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى