«حالىق گازەتىنىڭ» شولۋشىسى
2026.07.03 15:58 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
”بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقىن ىنتىماقتاستىرىپ، باستاپ، قاجىماي - تالماي كۇرەس جۇرگىزىپ، جاڭا دەموكراتيالىق توڭكەرىستىڭ، سوتسياليستىك توڭكەرىس پەن قۇرىلىستىڭ، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدىڭ جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ۇلى تابىستارىن جاراتىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ نەشە مىڭ جىلدىق تاريحىنداعى ەڭ ايبىندى ەپوستى جازدى“.
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، پارتيامىز باسىپ وتكەن شۇعىلالى بارىستى تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن ەسكە الىپ، پارتيامىزدىڭ باستان - اياق جۇڭگو حالقىنىڭ باقىتىن كوزدەۋ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ گۇلدەنۋىن كوزدەۋ سىندى اۋەلگى ماقسات پەن بورىشتان جازباي جاراتقان ۇلى تابىستارىن ەگجەي - تەگجەيلى جيناقتاپ، جاڭا داۋىردەگى بارلىق جۇڭگو كوممۋنيستەرىن اۋەلگى ماقسات پەن بورىشتى اناعۇرلىم سانالى تۇردە امالياتتا ايگىلەپ، اناعۇرلىم تاباندىلىقپەن ۇدەرە العا باسۋعا شابىتتاندىردى.
105 جىلدىق كۇرەس ساپارى قۇلاشىن كەڭ جايعان، ايبىنى اسقاق. ال ايبىندى ەپوستىڭ باستالعان جەرىندە، قۇلدىراعان جاعداي جارىققا شىقتى.
1840 - جىلعى اپيىن سوعىسىنان كەيىن مەملەكەت قورلانىپ، حالىق ازاپ شەگىپ، وركەنيەتتى شاڭ - توزاڭ باسىپ، جۇڭحۋا ۇلتى بۇرىن - سوڭدى بولماعان اپاتقا ۇشىرادى. قانشا جوعارى - تومەن ىزدەنسە دە، ۇلى مۇرات جۇزەگە اسپادى!
”جۇڭگودا كوممۋنيستىك پارتياسى بوي كوتەردى، بۇل جەر - كوكتى ءدۇر سىلكىندىرگەن ءىرى وقيعا بولدى“. سودان باستاپ جۇڭگو حالقى جانە جۇڭحۋا ۇلتتى ەڭ سەنىمدى تىرەككە يە بولدى، جۇڭگو حالقى رۋحاني جاقتاعى ىرىقسىزدىقتان ىرىقتىلىققا وتە باستادى، ىشكى الاساپىراندىق، سىرتقى زوبالاڭ، كەدەيلىك، دارمەنسىزدىك جايلاعان جۇڭگو وراسان زور تاريحي زور وزگەرىستى باستان كەشىرىپ، جۇڭحۋا ۇلتى جاپا - ماشاقاتپەن ۇلى گۇلدەنۋگە قاراي بەت الدى.
105 جىلدىق بوران - شاشىندى باستان كەشىرىپ، بوگەتتەردى بۇزىپ، پارتيا مەن حالىق ىستەرى ۇزدىكسىز جەڭىستەن - جەڭىسكە جەتتى. ”جۇڭگو حالقىنىڭ بولاشاعى مەن تاعدىرى تۇبىرىنەن وزگەردى“، ”جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ دۇرىس جولى اشىلدى“، ”ماركسيزمنىڭ قۇدىرەتتى ومىرشەڭدىك كۇشى ايگىلەندى“، ”دۇنيە ءجۇزىنىڭ تاريحي بارىسىنا تەرەڭ ىقپال جاسادى“، ”قۇدىرەتتى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى سومدالدى“، باس شۋجي شي جينپيڭ ايبىندى تاريحي تۇرعىدان پارتيامىزدىڭ 105 جىلدىق قاجىماي - تالماي كۇرەس جۇرگىزىپ، جاراتقان ۇلى تابىستارىن 5 جاقتان تەرەڭ قورىتىندىلادى.
بۇل بەس جاقتاعى قورىتىندى پارتيانىڭ جۇڭگو حالقىنا، جۇڭحۋا ۇلتىنا، ماركسيزمگە، ادامزاتتىڭ العا باسۋ ىستەرىنە، ماركسيزمدىك ساياسي پارتيا قۇرىلىسىنا قوسقان تاريحي ۇلەسىن ىشكەرىلەي بايىمداپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەن جۇڭگو حالقىنىڭ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ قاتىناسىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەن ماركسيزمنىڭ، دۇنيە ءجۇزى سوتسياليزمىنىڭ، ادامزات قوعامىنىڭ دامۋ قاتىناسىن ايگىلەدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 105 جىلدىق كۇرەسىنىڭ تاريحي لوگيكاسىن، نازاريالىق لوگيكاسىن، امالياتتىق لوگيكاسىن تۇتاستىردى.
جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدا جول − ەڭ ءتۇبىرلى ماسەلە.
پارتيا حالىققا باسشىلىق ەتىپ، سان - ساناقسىز جاپا - ماشاقاتتى باستان كەشىرىپ، وراسان زور بوداۋ بەرىپ، ءساتتى اشىلعان جانە تاباندى بولعان جۇڭگوشا سوتسياليزم جولىنان ءبىز جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ حالىققا باسشىلىق ەتىپ جاراتقان ۇلى تابىستارىنىڭ نە ءۇشىن تاريحي مانگە جانە دۇنيە جۇزىلىك مانگە يە ەكەندىگىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نە ءۇشىن ”ۇلى، داڭقتى، دۇرىس پارتيا بولۋعا بۇكىلدەي لايىق ەكەندىگىن“ اناعۇرلىم تەرەڭ تۇسىنە الامىز.
105 جىلدان بەرى توڭكەرىس، قۇرىلىس، رەفورما جانە جاڭا ءداۋىردىڭ ۇلى امالياتى بارىسىندا پارتيا حالىققا باسشىلىق ەتىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ جولىن ءساتتى اشتى جانە وعان تاباندى بولدى، بۇل − جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋداعى بىردەن - ءبىر دۇرىس جول، بۇل جۇڭگونىڭ مەملەكەت جاعدايىنا ۇيلەسەدى، ءداۋىر اعىمىنا ۇيلەسەدى، حالىق بۇقاراسىنىڭ قولداپ - قۋاتتاۋىنا يە بولدى.
جۇڭگو حالقىنا باقىت جاراتۋمەن بىرگە، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بىرگە دامۋىن دا جەبەدى، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ادامزاتتىڭ وسىزاماندانۋعا قادام تاستاۋىنىڭ جاڭا جولىن، ادامزات وركەنيەتىنىڭ جاڭا فورماتسياسىن اشتى. ”ءبىزدىڭ مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدەگى، ۇلتتى گۇلدەندىرۋدەگى داڭعىل جولىمىز، سونداي - اق جۇڭگونىڭ ادامزاتتىڭ العا باسۋىنا، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ۇلى بىرلىگىنە تالپىنۋدا، ءسوز جوق، باسىپ وتەتىن جولى“.
وسى جولدى بويلاپ، ءبىز” نەشە ون جىلدا نەشە ءجۇز جىلدى باسىپ بولۋ“ سىندى ۋاقىت پەن كەڭىستىكتىڭ قىسقارۋى بارىسىندا دۇنيەنى جالت قاراتقان ”ەكى ءىرى كەرەمەتتى“ جاراتىپ، بىرىنشىدەن، كەدەي، ەكىنشىدەن، اق بولۋدان دۇنيە جۇزىندەگى ەكىنشى ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعاعا اينالىپ، جۇڭحۋا ۇلتى ەڭسە كوتەرۋدەن، بايۋدان قۇدىرەتتەنۋگە دەيىنگى ۇلى شارىقتاۋدى قارسى الدى.
اسىرەسە، جاڭا داۋىردەن بەرى پارتيامىز ”ەكى جالپى جاعدايدى“ كوكەيدە ساقتاپ، تاريحي ىرىقتىلىقتى يگەرىپ، نازاريا مەن اماليات جاعىندا جاڭالىق اشۋدى، قامال الۋدى ۇزدىكسىز جۇزەگە اسىرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ءساتتى ىلگەرىلەتىپ جانە كەڭەيتىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋ سىندى تاريحي مىندەتتى ورىنداپ، ەكىنشى 100 جىلدىق كۇرەس نىساناسىنىڭ جاڭا جورىعىندا تاماشا باستاما جاراتتى. مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن اناعۇرلىم كەمەلدى تۇزىمدىك كەپىلمەن، اناعۇرلىم بەرىك زاتتىق نەگىزبەن، اناعۇرلىم ىرىقتى رۋحاني كۇشپەن قامدادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ پارتيا 20 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ نازارياسىن جيناقتاپ العا قويدى ءارى ىشكەرىلەي بايىمدادى، بۇل − عىلمي سوتسياليزمنىڭ ەڭ جاڭا كەلەلى جەتىستىگى، دۇنيە ءجۇزىنىڭ وسىزاماندانۋ نازارياسى مەن امالياتىنداعى كەلەلى جاڭالىق، ول قۇدىرەتتى اقيقات كۇشى مەن امالياتتىق ۇلى كۇشتى ايگىلەدى.
بۇگىنگى تاڭدا جۇڭگو حالقى تاعدىرىن ءوز قولىندا بەرىك ۇستاپ وتىر، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى بوگەۋ بەرمەيدى، جۇڭگوشا سوتسياليزم ىستەرى جالىندى تىرشىلىك تىنىسى مەن جالىندى ومىرشەڭدىك كۇشىن ايگىلەدى، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ وركەندەپ كەلە جاتقان ەلدەردىڭ وسىزاماندانۋعا بەت الۋ جولىن كەڭەيتتى، پارتيامىز دامىپ دۇنيە جۇزىندەگى كەلەلى ىقپالعا يە دۇنيە جۇزىندەگى ءبىرىنشى ءىرى بيلىك باسىنداعى پارتياعا اينالدى.
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تابىسى مەن ۇلەسى تاريحي سيپات قانا ەمەس، دۇنيە جۇزىلىك سيپات الادى. كەيبىر شەتەلدىك وقىمىستىلار بىلاي دەپ قارادى: ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ جونىندەگى ىزدەنىس پەن جەتىستىك دۇنيە ءجۇزىنىڭ وسىزاماندانۋ تاريحىنا شىعىستىڭ جاندى تۇسىندىرمەسىن قالدىرىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ دامۋىنا باياندى وڭ قوزعاۋشى كۇش ۇستەۋدە“.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 105 جىلدىق شۇعىلالى تاريحى ماقتانىش ەتەرلىك، ءبىراق ءبىزدىڭ داندايسۋىمىزعا، توقمەيىلسۋىمىزگە، توقىراپ قالۋىمىزعا استە بولمايدى“. جاڭا جورىقتا پارتيانىڭ شۇعىلالى تاريحى مەن ۇلى تابىستارىنان سەنىم مەن كۇش - قۋات الىپ، حالىققا تىعىز سۇيەنىپ، تاريحي ۇلى ىستەردى جاراتساق، ءبىز، ءسوز جوق، جاڭا ۇزدىك جاۋاپ جازىپ، جاڭا تاريحي شۇعىلالى تابىستار جاراتا الامىز.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى