مىناداي 5 تۇردەگى ادامداردىڭ وكپە راگىنا شالدىعۋ حاۋپى جوعارى، ەرتە تەكسەرىلگەنى ءجون 

زەرتتەۋلەر دەنساۋلىققا پايدالى تۇرمىس ءتاسىلىن ساقتاۋ، راكقا شالدىقتىراتىن زاتتارمەن جاناسۋدى ازايتۋ قاتارلى شارالار ارقىلى راك اۋرۋىنىڭ %40 تەن استامىنان ءونىمدى تۇردە ساقتانۋعا بولاتىندىعىن كورسەتتى. مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ - سالاماتتىق كوميتەتى 4 - ايدىڭ 23- كۇنى اقپارات جاريالاۋ ءماجىلىسىن وتكىزىپ، وسپەنىڭ الدىن الۋ جانە ەرتە انىقتاۋعا قاتىستى دەنساۋلىق بىلىمدەرى جونىندەگى جاعدايدى تانىستىردى.

ماجىلىستە، شاڭحاي قالالىق كوكىرەك اۋرۋلارى ەمحاناسىنىڭ اعا شيپاگەرى حان باۋحۇي بىلاي دەدى: وكپە راگىنىڭ تۋىلۋ حاۋپى جاستىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى جوعارىلاي تۇسەدى. سوندىقتان، جالپى العاندا، جاسى 50 دەن اسقان، سونىمەن قاتار مىناداي حاۋىپ – قاتەرى جوعارى فاكتوردىڭ كەز كەلگەن ءبىرى بايقالعان ادام وكپە راگىنا شالدىعۋ حاۋپى جوعارى ادام سانالادى. بۇل حاۋىپ – قاتەرى جوعارى فاكتورلار بەس جاقتى قامتيدى:

• ءبىرىنشى، ۇزاق ۋاقىت تەمەكى شەگۋ. كوپتەگەن زەرتتەۋلەر 20 جىلدان استام ۋاقىت بويى ۇزدىكسىز كۇنىنە ءبىر قوراپ، ياعني، كۇنىنە 20 تال تەمەكى شەككەن ادامداردىڭ وكپە راگىنا وڭاي شالدىعاتىندىعىن دالەلدەدى.

• ەكىنشى، ىرىقسىز تۇردە تەمەكى شەگۋشىلەر، ياعني، تەمەكى شەگەتىن ادامدارمەن بىرگە تۇرمىس كەشىرگەن نەمەسە ءبىر بولمەدە 20 جىلدان استام بىرگە جۇمىس ىستەگەن ادامدار.

• ءۇشىنشى، وكپە اۋرۋلارىنا شالدىققان ادامدار، مىسالى، سوزىلمالى – توسىلمالى وكپە اۋرۋى، وكپە ارالىق زاتىنىڭ سوزىلمالى تۇردە تالشىقتانۋى.

• ءتورتىنشى، بۇرىن ۋلى گاز، ۋلى زاتتارمەن جاناسقان ادامدار، مىسالى، جۇمىس بارىسىندا تاسماقتا، رادون گازى قاتارلى زياندى زاتتارمەن كەم دەگەندە ءبىر جىل جاناسقان ادامدار.

• بەسىنشى، قاتەرلى وسپەگە شالدىعۋ تاريحى. اكە - شەشەسى، بالالارى نەمەسە اعا – ىنىلەرى، اپەكە – قارىنداستارى (سىڭلىلەرى) قاتارلى تۋىستارىنىڭ ىشىندە وكپە راگىنا نەمەسە قاتەرلى وسپە اۋرۋىنا شالدىققاندار بار ادامدار.

جوعارىداعى بەس ءتۇرلى جاعدايدىڭ كەز كەلگەن ءبىرى بولسا، جىلىنا ءبىر رەت تومەن دوزالى بۇراندا فورمالى CT ارقىلى تەكسەرىلگەنى ءجون.

اتاپ ايتۋعا تاتيتىنى، وكپە راگىنىڭ باستاپقى مەزگىلىندە ۇنەمى ايقىن بەلگى بايقالمايدى، ۇزدىكسىز جوتەلۋ، قان تۇكىرۋ، كەۋدەنىڭ اۋرۋى، تىنىس الۋدىڭ قيىنداسۋى قاتارلى بەلگىلەر بايقالعان كەزدە، ەگەر وكپە وسپەسى نەمەسە وكپە راگى دەپ دياگنوز قويىلسا، كوپ جاعدايدا ورتا نەمەسە سوڭعى مەزگىلگە ءوتىپ بولادى، ەمدەۋدىڭ قيىندىق دارەجەسى جانە ەمدەلۋ اۋىرتپالىعى كورنەكتى ارتادى، ال، وكپە راگىن باستاپقى مەزگىلدە ەمدەتكەن جاعدايدا، كوبىنەسە، قالىپتى تۇرمىسقا ورالىپ، قوعامعا قايتا ارالاسا الادى.

سوندىقتان، وكپە راگىنا شالدىعۋ حاۋپى جوعارى توپتاعى ادامدار جونىنەن العاندا، تەكسەرىلۋدىڭ ءمانى تەك ”ءبىر رەت CT ارقىلى تەكسەرىلۋ“ عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى ەرتە بايقاۋ، ەرتە دياگنوز قويۋ، ەرتە ەمدەۋ مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزىپ، ەمدەلۋگە قولايلى ءساتتى مۇمكىندىگىنشە ەرتە پايدالانۋ بولىپ تابىلادى.

كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى