2026.07.28 16:09 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
تاياۋدا جەر - جەر باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا سويلەگەن ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋمەن، دايەكتىلەندىرۋمەن ۇشتاستىرىپ، دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىن ورناتۋ جانە امالياتتا ايگىلەۋ ۇيرەنۋ تاربيەسىن ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، ۇيرەنۋ، تەكسەرۋ، تۇزەتۋدى ءبىر تۇتاس ىلگەرىلەتىپ، قالىڭ پارتيالى كادرلاردى ىشكەرىلەي ۇيرەنۋگە، ەگجەي - تەگجەيلى تۇسىنۋگە، ناقتى ىستەپ، شىنايى اتقارۋعا جەتەكتەپ، كادرلاردىڭ ستيلگە بۇرىلىس جاساۋىن، بۇقارانىڭ يگىلىككە كەنەلۋىن ىلگەرىلەتتى.
ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، ەگجەي - تەگجەيلى ءتۇسىنىپ، يدەيالىق نەگىزدى بەكەمدەدى
باتىس بولىكتەگى عىلىم قالاسى چۇڭچيڭ جوعارى، جاڭا تەحنيكا اشۋ رايونى پارتيا قىزمەتى كوميتەتى باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا سويلەگەن ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن مۇقيات ۇيرەنىپ، ءتۇسىنىپ، ”بەستى، ءسوز جوق، ورىنداۋدىڭ“ ايقىن تالابىن تەرەڭ يگەردى. ءار دارەجەلى باسشى كادرلار ”شەشۋشى ازساندىلار“ ۇلگى كورسەتۋ ارقىلى ”باسىم كوپ ساندىلاردى“ جەتەكتەدى، نەگىزگى باسشىلار باستاماشىلدىقپەن ارناۋلى تاقىرىپتىق پارتيا ساباعىن ءوتىپ، قاراستى رايونداعى 16 مىڭنان استام پارتيالى كادردى دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىنىڭ يدەيالىق نەگىزىن بەكەمدەۋگە جەتەكتەپ، ءىس تىندىرىپ، شارۋاشىلىق قۇرۋ رۋحىن سەرپىلتتى.
”سەنىمدى بەكەمدەپ، ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋدە، ءسوز جوق، حالىققا تىعىز سۇيەنىپ، تاريحي ۇلى ىستەر جاراتۋ كەرەك“. انحۇي ولكەسى چۋجوۋ قالاسى فىڭياڭ اۋدانى باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 105 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا سويلەگەن ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن توپتىق ۇيرەنۋگە ۇيىمداستىرىپ، باسشىلىق القاسى قىزۋ تالقى ورىستەتتى.
فىڭياڭ اۋدانى نازاريامەن قارۋلانۋدى كۇشەيتۋمەن بىرگە، ۇيرەنۋ ارقىلى ىستەۋدى جەبەۋگە باسا ءمان بەرىپ، ۇيرەنۋ تاربيەسى جەتىستىكتەرىن بۇقارانىڭ ەمدەلۋ، وقۋ - اعارتۋ، زەينەتكەرلىك سياقتى ءتۇيىندى حالىق تۇرمىسى سالالارىندا تياناقتاندىرىپ، اۋدان كولەمىندە بىرلەسىپ دياگنوز قويۋ، جوتكەپ دياگنوز قويۋ قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنىڭ ناقتى تۇلعالىق اينالىمى، كونە مەكتەپ ۇيلەرىن جوندەۋ، جاڭالاۋ، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ كىرىكپەلى زەينەتكەرلىككە قىزمەت وتەۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جالپى تۇلعالىق قۇرىلىسى سياقتى حالىق تۇرمىسىنا قاتىستى كوپتەگەن ناقتى ىستەردىڭ تياناقتانىپ، ءونىم بەرۋىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى.
شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونى التاي ايماعى ”قار مەكەنىندە قامال سوعۋ . شەكارا وڭىرگە پارتيا تۋىن قاداۋ“ پارتيا قۇرىلىسى ماركاسىنا سۇيەنىپ، ”ات ءۇستى ساباقحاناسى“، ”كيىز ۇيگە ۇيرەنۋ، وقۋدى جەتكىزۋ“ سياقتى ەرەكشە دانەكەرلەردى ىلگەرىلەتىپ، 316 ۇگىت - لەكسيا قوسىنىن قۇرىپ، مال شارۋاشىلىق رايوندارىنداعى پارتيا مۇشەلەرىنەن رەت سانى بويىنشا 73 مىڭ 200 ادامدى تاربيەلەدى، سونىمەن بىرگە، ۇنامدى - ۇنامسىز تيپتىك مىسالداردان پايدالانۋعا باسا ءمان بەرىپ، ىزگى ىستەر ارقىلى جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ىسكەرلىك كورسەتۋگە ىنتالاندىرىپ، ۇنامسىز مىسالدار ارقىلى ساقتاندىرۋ تاربيەسىن كۇشەيتىپ، دۇرىس ناتيجە كوزقاراسىنىڭ شەكارا وڭىردەگى پارتيالى كادرلاردىڭ كوكەيىنە تامىر تارتۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
شىنايى تەكسەرىپ، شىنايى تۇزەتىپ، كورنەكتى ماسەلەلەردى شەشتى
بەيجيڭ قالاسى دۇڭچىڭ رايوندىق پارتكومنىڭ قوعامدىق قىزمەت ءبولىمى جاڭا جۇمىستانعان قاۋىمنىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ءزارۋ ماسەلەلەرىن دەن قويا، سۇيىسپەنشىلىكپەن شەشىپ، پارتيالى كادرلاردى جۇمىس باسىندا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە ۇيىمداستىرىپ، جەدەل جەتكىزۋشىلەردىڭ ”ەسىكتەن كىرۋى قيىن بولۋى“، ”سۇرىپتاۋى قيىن بولۋى“ سياقتى ماسەلەلەردى دالمە - ءدال انىقتادى، سول ءۇشىن ”جاڭا ىستەردى بىرگە اقىلداسۋ“ كەڭەس مەحانيزمىن ورناتىپ، ءمالى، ساۋدا شەڭبەرى، قوجالىق، قاتىناس باسقارۋ، قوعام حاۋىپسىزدىگى، تۇعىر كاسىپورىندارىن شاقىرىپ، قورالانا وتىرىپ ءادىس - امال قاراستىرىپ، قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، ”دوسجار قالا رايونى“ قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتتى، ناقتى ءىس ىستەۋ ارقىلى بۇقارانىڭ تىلەگىنە جاۋاپ قايتاردى.
لياۋنيڭ ولكەسى شىنياڭ قالاسى ”حالىققا تىعىز سۇيەنىپ، تاريحي ۇلى ىستەر جاراتۋ“ سىندى ماڭىزدى ءسوزدىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي يگەرىپ، حالىقتى وزەك ەتكەن دامۋ يدەياسىن امالياتتا ايگىلەدى، ءار دارەجەلى باسشى كادرلار قالاشىق كوشەلەرىنە، قىستاقتارعا، ءتۇيىندى كاسىپورىندارعا بارىپ ارناۋلى تاقىرىپتا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، دامۋداعى بوگەتتەردى، حالىق تۇرمىسىنداعى ولقىلىقتاردى ءداپ باسىپ تاۋىپ، ناقتاپ تەكسەردى؛ كونە ەسەپتى جونگە سالۋ دا ساياسي ناتيجە دەگەنگە تاباندى بولىپ، بۇقارا مەن تيجارات تۇلعالارىنىڭ اڭىسى كۇشتى بولعان توقتاتۋ، كەشەۋىلدەتىپ سالۋ نىساندارىنا قاراتا ءبىر جاقتى ەتۋ قىزمەتىن ورىستەتىپ، ءبىر - بىرلەپ تۇجىرىمداپ، ”ءبىر عيماراتقا ءبىر دەلو بەلگىلەۋ“ ءبىر جاقتى ەتۋ تاكتيكاسىن قولدانىپ، ۋاقىت كەستەسىن، مىندەت حاتىن ايقىنداپ، نىسانالى تۇردە كۇش سالىپ، جەدەل ىسكە قوستى.
ۇيرەنۋ تاربيەسى ورىستەتىلگەننەن بەرى حۋبەي ولكەسى ىجوۋ قالاسى دۇرىس ناتيجە كوزقاراسى ارقىلى جاساندى زەردە كاسىبىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا جەتەكشىلىك ەتۋگە كۇش سالدى. جاساندى زەردە كاسىبىنىڭ كەپتەلۋ ءتۇيىنى ماسەلەسىنە قاداعالاي نازار اۋدارىپ، پارتيالى كادرلاردى جاڭالىق اشۋ تۇعىرىن، كەلەلى نىسانداردى، ءتۇيىندى كاسىپورىنداردى ارالاپ سۇيەمەلدەۋگە تاڭداپ جىبەردى.
شانشي ولكەسى انكاڭ قالاسى پيڭلي اۋدانىنداعى پارتيالى كادرلار كاسىپورىندارعا ىرىقتىلىقپەن ىشكەرىلەي ارالاسىپ، نىسانداردى تەكسەرىپ بەكىتۋدىڭ باياۋ بولۋى، قارجى قۇراۋدىڭ قيىن بولۋى، زاڭ اتقارۋدىڭ ءجيى بولۋى سياقتى بوگەتتەردى، قيىن تۇيىندەردى ءبىر - بىرلەپ تەكسەرىپ، ۇكىمەت، بانكە، كاسىپورىن اڭگىمە ءماجىلىسى، ”ءبىرىنشى باسشى“ بەتپە - بەت كىرىسۋ سياقتى مەحانيزمدەر ارقىلى ماسەلەنى وركەن كۇيىندە شەشۋگە قۇلشىنىپ، عىلمي بولجاۋ جانە دەر كەزىندە بايقاۋ قابىلەتىن جوعارىلاتتى.
نيڭشيا حۇيزۋ اۆتونوميالى رايونى گۋيۋان قالاسى لۇڭدى اۋدانى شىنايى تەكسەرۋ، ناقتى وزگەرتۋ ارقىلى بۇقارانىڭ كوڭىل ءبولىپ وتىرعان ماسەلەلەرىنە جاۋاپ قايتارىپ، سۋىق كوكونىس، سويىس سيىر، جۇڭگوشا ءدارى ماتەريالدارى، ساڭىراۋقۇلاق سياقتى ەرەكشە كاسىپ سالالارىن تياناق ەتىپ، ”جارنا تيجاراتى، اتىزعا كىرىستىرىپ تومەنگى شەكتەن تۇسىرمەۋ،بىرگە اۋقاتتانۋ، ءۇشتى بايلانىستىرۋ، ءۇشتى ارتتىرۋ“ سىندى 4 ءتۇرلى ۇلگىنى العا قويىپ، جاڭاشا تيجارات تۇلعالارىنىڭ شارۋا وتباسىلارىمەن ىشكەرىلەي ۇشتاسۋىن ىلگەرىلەتىپ، وتباسىلاردىڭ ورتاشا كىرىسىن 6500 يۋاننان استام ارتتىرۋعا جەتەكشىلىك ەتتى.
ناقتى، شىنايى ىستەپ، حالىققا ءتيىمدى ناقتى ىستەردى ويداعىداي ىستەدى
بيىل جازدا حيلۇڭجياڭ ولكەسى داچيڭ قالاسى حۋبين وقىتۋشىلار اۋلاسىنىڭ تۇرعىنى سۇن حايپيڭ سۋدان پايدالانۋدان ەندى الاڭدامايتىن بولدى. ەكى ايدىڭ الدىندا، ەڭ سوڭعى قۇبىر جەلىسىنىڭ جالعانۋىنا بايلانىستى كونە شاعىن رايوندى كوپ جىل مازالاعان سۋمەن قامداۋ قيىن بولۋ ماسەلەسى شەشىلدى.
داچيڭ قالاسى ”ىجداعاتتىلىقپەن ىستەۋ“ ارقىلى كونە شاعىن اۋماقتاردى جاڭالاۋدى ىلگەرىلەتىپ، ”ءبىر عيماراتقا ءبىر شارا“ قولدانۋدى تياناق ەتىپ، ەگجەي - تەگجەيلى، پارىقتى وزگەرتۋ شارالارىن العا قويىپ، بۇقارانىڭ تۇرمىسىنا تۇساۋ بولىپ وتىرعان قيىن ماسەلەلەردى شەشىپ، حالىققا تيىمدىلىك جاساۋدىڭ ءىس جۇزىندىك ونىمدىلىگى ارقىلى ۇيرەنۋ تاربيەسىنىڭ جەتىستىكتەرىن سىننان وتكىزدى.
جياڭشي ولكەسى پيڭشياڭ قالاسى لۋشي اۋدانى حالىقتى وزەك ەتكەن دامۋ يدەياسىن امالياتتا ايگىلەپ، سيفرلاندىرۋ رەفورماسى ارقىلى تاراۋلاردىڭ قامالىن تالقانداپ، اكىمشىلىك قىزمەت وتەۋدى ”ىستەي الۋدان“ ”جاقسى ىستەۋگە“ قاراي ويىستىردى. ءىس ءبىتىرۋ زالىندا ”شيشياۋ كەڭسەسىندەگى“ سيفرلى ادامدار جەلىدە كەزەكشىلىك ىستەپ، جەكە ادام - رەت اقىل - كەڭەس بەرۋ ونىمدىلىگى جوعارىلادى؛ 12345 ارناۋلى لەنيادا زەردەلى ءبىر جاقتى ەتۋ ۇلگىسى جوعارىلاتىلىپ، كۇردەلى جۇمىس تالونىن جىبەرۋ ۋاقىتى قىسقارىپ، تاراۋ اتتاپ قارىم - قاتىناس جاساۋدىڭ وزىندىك قۇنى تومەندەدى؛ ارناۋلى مىندەتتەگى ۋاكىلەتتى قىزمەتكەرلەر قوسىنى قۇرىلىپ، ءتۇيىندى نىساندارعا جالپى بارىستىق اقىسىز ۋاكىلەتتى قىزمەت وتەدى.
گانسۋ ولكەسى ديڭشي قالاسى لۇڭشي اۋدانى بۇقارا نازار اۋدارىپ وتىرعان قارتتار اسحاناسىنىڭ تاماعى قىمبات بولۋ ماسەلەسىن قامال الۋ ءتۇيىنى ەتىپ، زەينەتكەرلىككە قىزمەت وتەۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن، ونىمدىلىگىن جاپپاي جوعارىلاتتى. كىجاي قالاشىعى جاڭجياۋان قىستاعى بوس تۇرعان مەكتەپ ۇيلەرىن مەيىر باعىشتاۋ اسحاناسىنا وزگەرتتى، قىستاق كوللەكتيۆى اق قالعان جەرلەردى ءبىر تۇتاس جانداندىرىپ، ءبىر تۇتاس تيجارات جۇرگىزىپ، پايدانى اسحاناعا قايتاردى؛ سونداي - اق ”ەڭبەكپەن تاماق اۋىستىرۋ“ مەحانيزمىن العا قويدى، قارتتاردىڭ وزدەرى كوكونىس ەگىپ، تاماق بەلەتىن اۋىستىرۋىنا دا، مەيىر باعىشتاۋ اسحاناسىنىڭ تازالىعىن تازالاۋ، قوقىر - قوقسىقتى جيناپ الۋ سياقتى ەڭبەكتەرىمەن تاماق بەلەتىنە ايىرباستاپ الۋىنا دا بولادى، وسىلايشا قارتتاردىڭ تاماقتان قىسىلماۋىنا، جاقسى تاماقتانۋىنا مۇمكىندىك جاسالدى.
(«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى شى ي - چي، ۋاڭ جينتاۋ، ليۋ حۇڭچاۋ، جۋ داۋەي، پان جۇنچياڭ، جاڭ دانحۋا، چي جىميڭ، فان حاۋتيان، لي يانان، تيان شيانياڭ، ۋاڭ شينيۋە، جياۋ سىيۇي)