ينتەرنەت مەكەنىن زاڭ كۇشىمەن بىرگە قورعاپ، تازا ۇستادى (”15 - بەسجىلدىقتا“ جاقسى باستاما اشىپ، جاقسى قادام باسايىق)

شاڭحاي قالاسى چاڭنيڭ رايونىنداعى ءبىر جيىن زالىندا قىزۋ تالقى ورىستەتىلۋدە.

”ناقتى ولشەمدى ايقىنداۋلارىڭىزدى، تۇرلىشە جاستاعىلاردىڭ قاجەتسىنۋ پارقىن، مازمۇنعا ۇيلەسپەۋ ماسەلەسىن شەشۋلەرىڭىزدى ۇسىنىس ەتەمىن“.

”ازامات جاسىنا تولماعانداردى شەكسىز ينفورماتسيا اعىنى، اۆتوماتتى تۇردە ۇزدىكسىز قويىلاتىن كەسكىن سياقتى وڭاي قۇمارلاندىراتىن يقۋاتتىق جوبالاردان شەكتەۋلەرىڭىزدى ۇسىنىس ەتەمىن“.

…

«مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ ازامات جاسىنا تولماعانداردىڭ ينتەرنەتتەن اقاۋسىز، حاۋىپسىز پايدالانۋىن قامتاماسىزداندىرۋ جونىندەگى بەلگىلەمەسىنە (پىكىر الۋ نۇسقاسى)» الدىڭعى مەزگىلدە اشىق پىكىر الىندى. مەملەكەتتىك ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسىنىڭ بۇكىل ەل كولەمىندە قۇرعان 8 ينتەرنەتتىك زاڭ شىعارۋ بايلانىس تۇيىندەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە، شاڭحاي قالاسى چاڭنيڭ رايونى حۇڭچياۋ ءمالى باسقارماسى (گۋبەي قالا تۇرعىندارى ورتالىعى) وسى زاڭ - ەرەجەدەن پىكىر الۋ نۇسقاسىنا قاراتا زاڭ شىعارۋ پىكىرىن الۋ ءماجىلىسىن اشتى، تەكشە ۋاكىلدەرى، ماماندارى، نەگىزگى ساتىداعى بۇقارا قاتارلىلار ماجىلىسكە قاتىناستى. 2025 - جىلدان قازىرگە دەيىن مەملەكەتتىك ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسى ينتەرنەتتىك زاڭ شىعارۋ بايلانىس تۇيىندەرى ارقىلى ءتۇيىندى ينتەرنەتتىك زاڭ شىعارۋ توڭىرەگىندە 4000 نان استام پىكىر - ۇسىنىس جينادى.

باس شۋجي شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: ”ينتەرنەت سالاسىنا زاڭ شىعارۋدى، زاڭ اتقارۋدى، ءادىليالىق زاڭ جالپىلاستىرۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋ كەرەك“. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باعدارلاماسىندا ”ينتەرنەت مازمۇنىن باسقارۋ، ينتەرنەت تەكشەسىن جونگە سالۋ سياقتى زاڭ - ەرەجەلەردى كەمەلدەندىرۋ“، ”ينتەرنەتتەگى زاڭعا قايشى قىلمىستىق ارەكەتتەرگە قاتاڭ سوققى بەرۋ“، ”ينتەرنەتتەگى وسەك - اياڭ، ينتەرنەتتەگى زورلىقتى كۇش سياقتى كەلەڭسىزدىكتەردى جونگە سالىپ، ستيلى پاك، سالتى دۇرىس ينتەرنەت ورتاسىن قالىپتاستىرۋ“ ورتاعا قويىلدى.

كوپتىڭ اقىل - پاراساتىن شوعىرلاندىرىپ، كوپ بولىپ اقىل قوسىپ، كۇش بىرىكتىرۋ، جالپى بارىستاعى حالىق دەموكراتياسىن امالياتتا ايگىلەۋ، ينتەرنەت زاڭ - ەرەجە ءتۇزىمىن كەمەلدەندىرۋ ەلىمىزدىڭ ينتەرنەتتى زاڭمەن باسقارۋ قۇرىلىسىنىڭ ۇزدىكسىز ىلگەرىلەۋىنىڭ جاندى بەينەسى.

”15 - بەسجىلدىق“ جوبا باستالعان جىلى ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ ورىندارى مەن قاتىستى تاراۋلار ينتەرنەت زاڭىن ارناعا ءتۇسىرۋ جۇيەسىن ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ، ءتۇيىندى سالالاردا ينتەرنەتتە زاڭ اتقارۋدى كۇشەيتىپ، ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن ءادىليالىق جاقتان قورعاۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، ”ءىرى ينتەرنەتتە زاڭ جالپىلاستىرۋ“ جۇيەسى قۇرىلىسىن ءبىر تۇتاس ىلگەرىلەتىپ، ينتەرنەت كەڭىستىگىن زاڭمەن جونگە سالۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى.

ينتەرنەت دامىپ قاي جەرگە بارسا، زاڭمەن جونگە سالۋدى قامتاماسىز ەتۋ دە سوندا ىلەسىپ بارادى.

جاقىن جىلداردان بەرى زاڭ شىعارۋ سيفرلى دامۋدىڭ جاڭا قايشىلىعىنا، جاڭا حاۋىپ - قاتەرىنە قاداعالاي نازار اۋدارىپ، ولقىلىقتاردى ۇزدىكسىز تولىقتاپ، جۇلگە ورناتىپ، ەرەجە ورناتتى.

ينتەرنەتتىك قىزمەت وتەۋشىلەر ”ينتەرنەتتىك زورلىقتى كۇشتەن ساقتانۋ يقۋاتىن ورناتۋ جانە كەمەلدەندىرۋى“ كەرەك، ينتەرنەتتىك زورلىقتى كۇشتىڭ زيانداۋىنا ۇشىراعان تۇتىنۋشىلار ”ينتەرنەتتىك قىزمەت وتەۋشىلەرگە ءوشىرۋ، دالدالاۋ، ءۇزۋ، جالعاۋ سياقتى شارالاردى قولدانۋدى ۇقتىرۋعا ۇقىقتى“. 7 - ايدىڭ 29 - كۇنى مەملەكەتتىك ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسى قاتىستى تاراۋلارمەن بىرگە جاساعان ينتەرنەت زورلىق - زومبىلىعىنا قارسى تۇرۋ زاڭىنىڭ پىكىر الۋ نۇسقاسىنا تۇتاس قوعامنان اشىق پىكىر الدى. بۇل ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش رەت زاڭ فورماسىمەن جاسالعان ينتەرنەتتىك زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋ ارناۋلى زاڭى.

زاڭ - ەرەجەلەر جەدەل كەمەلدەنىپ، تاراۋلاردىڭ ەرەجە - تارتىپتەرى، ولشەمدى قۇجاتتارى سياقتىلار ىركەس - تىركەس شىعارىلدى _ 4 - ايدا 5 تاراۋ «جاساندى زەردەمەن ۇقساتىلعان ىقپالداستىق قىزمەت وتەۋدى باسقارۋدىڭ ۋاقىتتىق ءادىسىن» جاريالادى؛ 6 - ايدا 3 تاراۋ «ينتەرنەت ساندى مالىمەتىنىڭ حاۋىپسىزدىك حاۋىپ - قاتەرىن باعالاۋ ءادىسىن» جاريالادى؛ 7 - ايدا مەملەكەتتىك ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسى، قوعام حاۋىپسىزدىگى مينيسترلىگى «شاعىن جەكە ينفورماتسيالاردى ءبىر جاقتى ەتۋشىنىڭ جەكە ينفورماتسياسىن قورعاۋدى قاراپايىمداستىرۋ شارالارى بەلگىلەمەسىن» جاريالادى.

جاساندى زەردەنى جونگە سالۋدى، تىكە تاراتىلىمدى ەلەكتروندىق ساۋدانى، جەكە ينفورماتسيانى قورعاۋدى ارقاۋ ەتىپ، الدىڭعى لەكتەگى قولامتالى تۇيىندەرگە، جونگە سالۋداعى قيىن تۇيىندەرگە قاراتا زاڭ شىعارىپ، نىسانالى اتقارۋ شاراسىن ازىرلەپ، دالمە - ءدال شارا قولداندى.

زاڭ - ەرەجە ءتۇزىمىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى اتقارۋدا.

”ءمالىم قالادا ءۇرتىس بىرنەشە كۇن نوسەر جاۋىپ، اقى الۋ بەكەتى، كوك قاراقات بازاسى تاسقىن اپاتىنا ۇشىرايدى“. بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا، ءبىر قىسقا كەسكىن ينتەرنەتتە ”كەڭ تارالىپ“، ونداعى ”اپات جاعدايى“ جۇرت نازارىن اۋداردى.

قاتىستى تاراۋلار تەكسەرۋ ارقىلى بلوگەردىڭ كەسكىندى جاساندى زەردە تەحنيكاسىنان پايدالانىپ ويدان قۇراستىرعانىن، تەك ينتەرنەت كورىلىمىنە يە بولۋ، جانكۇيەر باۋراۋ ءۇشىن جاساعانىن، جالعان ينفورماتسيا جەرگىلىكتى ورىننىڭ تاسقىننان ساقتانۋ، اپاتتان قۇتقارۋ تارتىبىنە اۋىر كەدەرگىلىك جاساعانىن بايقايدى. ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ تاراۋلارى ينتەرنەت تەكشەسىن بەلگىلەمەگە قايشىلىق جاسادى دەپ قاراپ، زاڭ بويىنشا ءبىر جاقتى ەتۋگە بۇيىرادى، قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگاندارى كەسكىن جاساۋشىعا زاڭ بويىنشا اكىمشىلىك جازا بەرەدى.

ينتەرنەتتەگى كەلەڭسىزدىكتەرگە قاراتا زاڭ اتقارۋ تاراۋلارى ۇزدىكسىز سىلەيتە سوققى بەرەدى:

”تازا ۇستاۋ“ جەلىلەس ارناۋلى ارەكەتىن ۇدايىلاندىرىپ ورىستەتۋ _ جاساندى زەردەنىڭ قولدانىلۋىنداعى كەلەڭسىزدىكتى رەتتەۋ - جونگە سالۋ، كاسىپورىندارعا ساياتىن ينفورماتسيالاردى جات نيەتپەن وزگەرتىپ جاساۋدى جونگە سالۋ، ينتەرنەتتەگى كوڭىل اشۋ ۇيىرمەلەرىنىڭ تاراتىلىمداعى كەلەڭسىزدىكتەرىن رەتتەۋ - جونگە سالۋ، ازامات جاسىنا تولماعانداردىڭ ينتەرنەتتە قورعالۋى سياقتى ءتۇيىندى سالالاردى قامتيدى.

كوپ تاراۋ بىرلەسىپ ارناۋلى رەتتەۋ - جونگە سالۋدى ورىستەتتى، ءتۇيىندى ورىنداردا زاڭ اتقارۋ ءونىمدى تياناقتاندى _ ورتالىق ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسى سياقتى 3 تاراۋ 2026 - جىلعى جەكەلەردىڭ ينفورماتسياسىن قورعاۋ جەلىلەس ارناۋلى قيمىلىن باستادى؛ 2 تاراۋ ينتەرنەت فينانسىنداعى ”زاڭسىز كاسىپتەردىڭ“ ينفورماتسيالارىن، كەلەڭسىزدىكتەرىن شوعىرلى جونگە سالدى...

زاڭدى قاتاڭ اتقارۋدان سىرت، ءادىليادا جاڭالىق اشىپ جونگە سالۋ تىزبەگىن تولىقتادى.

تىكە تاراتىلىمدا ساتىلاتىن تاۋاردىڭ ساپا داۋ - شارى جاۋاپكەرشىلىگىن قالاي تۇراقتاندىرۋ كەرەك؟ تاراتىلىم يەسىنىڭ ”بىرەۋىن باسىپ، بىرەۋىن تاسىتۋى“ ۇيلەسىمدى باعالاۋعا جاتا ما، الدە ساۋداعا جالا جابۋعا جاتادى ما؟ سيفرلى ەكونوميكاداعى جاڭاشا داۋ - شارعا قاراتا، ەڭ جوعارى حالىق سوت مەكەمەسى 8 - ايدىڭ 3 - كۇنى ءبىر توپ تيپتىك دەلولاردى جاريالادى، تىكە تاراتىلىمداعى ەلەكتروندىق ساۋدا، تەكشەدە ەرەجەگە ساي تيجارات جۇرگىزۋ، بازاردىڭ باسەكەلىك ءتارتىبىن قورعاۋ سياقتى جايىتتەردى جالپىلاستىرىپ، تيجارات تۇلعالارىنا ارەكەت شەكاراسىن بەلگىلەپ، تيجارات مەجەسىن ورنىقتىردى.

بيىل جىل باسىنان بەرى جاساندى زەردەگە ساياتىن ءادىليالىق تورەلىك ەرەجەسى ۇزدىكسىز اشالانىپ، ”سيفرلى سوت جۇرگىزۋدىڭ“ ساپاسى جوعارىلاپ، ونىمدىلىگىن ارتىپ، ينتەرنەت سالاسىنداعى تەڭدىك پەن ادىلدىك قۇلشىنا قورعالدى.

سيفرلى قوعامنان بارلىق ادام ورتاق يگىلىكتەنەدى، ينتەرنەتتى تازارتۋدا بارلىق ادامنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بار. ينتەرنەتتى زاڭمەن جونگە سالۋدىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋدە، ءسوز جوق، ينتەرنەتتە زاڭدى جالپىلاستىرۋدى مىقتى يگەرۋ كەرەك.

”تاپسىرىس ورىنداپ پايدا تابۋ تۇزاعى، سىزگە جاقسىلىق اكەلمەيدى“، ”AI ارقىلى بەت - الپەت وزگەرتىپ، اقشا الداۋدان ساقتانىڭىز، ەسەپ اۋدارۋدان بۇرىن، ءسوز جوق، سالاۋاتىن انىقتاڭىز“. بيىل 3 - ايدا سىچۋاننىڭ چىڭدۋ قالاسى مادەنيەت - كوركەمونەر قيمىلى ارقىلى زاڭ جالپىلاستىردى. تەلەگراف - ينتەرنەت الدامكوستىگىنەن ساقتانۋ، جەكەلەردىڭ ينفورماتسياسىن قورعاۋ سياقتى زاڭ بىلىمدەرى ”تەاتر سوزىنە“ اينالدى، كورەرمەن بۇقارا انىق ۇعىنىپ، بەرىك ەستە ساقتادى.

بۇل 2026 - جىلعى ”ينتەرنەت زاڭى قاسىمىزدا“ اتىنداعى مەملەكەتتىك ينتەرنەتتى زاڭمەن باسقارۋ تاقىرىپتىق ۇگىت قيمىلىنىڭ باستالۋ سالتىنداعى ءبىر كورىنىس. بۇل قيمىل 3 - ايدان 11 - ايعا دەيىن جالعاستى، ورتالىق ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسى، ءادىليا مينيسترلىگى، مەملەكەتتىك زاڭ جالپىلاستىرۋ كەڭسەسى بىرگە جەتەكشىلىك ەتىپ، سىچۋان، جياڭشي، نيڭشيا، لياۋنيڭ سياقتى جەرلەردە تياناقتاندى، قاتىستى ۇگىت، حابارلاردىڭ ينتەرنەتتەگى كورىلىمى جالپى 8 ميلليارد رەتتەن استى.

”زاڭمەن جونگە سالۋ تەتىگى“ اتىندا جاستار مەن ورەندەردىڭ ينتەرنەتتە زاڭ جالپىلاستىرۋ قيمىلى وتكىزىلدى، بۇكىل ەل بويىنشا ينتەرنەتتە زاڭمەن جونگە سالۋ ۇگىتىنىڭ سارا تۋىندىلارى، تاڭداۋلى مىسالدارى ۇزدىكسىز جاريالاندى... ”ينتەرنەت ارقىلى زاڭ جالپىلاستىرۋدى“ ”ينتەرنەت زاڭىن جالپىلاستىرۋمەن“ ۇشتاستىرىپ، ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورمالاتسيالاندىرۋ كەڭسەسى، ءادىليا اكىمشىلىگى سياقتى تاراۋلار جاندى دا تىكە تاسىلدەرمەن ينتەرنەتتى زاڭمەن باسقارۋ يدەياسىن جۇرت جۇرەگىنە تەرەڭ ۇيالاتۋدى ىلگەرىلەتتى.

”ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ينتەرنەتتى زاڭمەن جونگە سالۋ قۇرىلىسىنىڭ ىرىقتىلىقپەن، كورەگەندىكپەن يگەرىلۋىن قاجەت ەتەدى. حالىق بۇقاراسىنىڭ تاماشا ينتەرنەت ەكولوگياسىنا دەگەن سۇرانىسى مەن تىلەگىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن، ينتەرنەتتى زاڭمەن جونگە سالۋ قۇرىلىسى نازار اۋدارىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە جاۋاپ قايتارىپ، ىرىقتىلىقپەن ءىس تىندىرۋ كەرەك“. ورتالىق ينتەرنەت حاۋىپسىزدىگى جانە ينفورماتسيالاندىرۋ كەڭسەسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى مىنالاردى ءبىلدىردى: ”15 - بەسجىلدىق“ كەزىندە ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ سايكەستىرۋدى اناعۇرلىم كۇشەيتىپ، ۇيىمدىق باسشىلىقتى، جوبا ارقىلى جەتەكشىلىك ەتۋدى جانە مەحانيزم قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ينتەرنەتتى زاڭمەن جونگە سالۋ قىزمەتىنىڭ جالپى تۇلعالىق ونىمدىلىگىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋ كەرەك.