2026.11.13 16:21 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى


«حالىق گازەتى»، 11 - ايدىڭ 12 - كۇنى، بەيجيڭ. سۇن جۇڭشان مىرزا دۇنيەگە كەلگەنىنىڭ 160 جىلدىعىن ەسكە ءتۇسىرۋ جينالىسى 11 - ايدىڭ 12 - كۇنى تۇستەن بۇرىن بەيجيڭ حالىق سارايىندا سالتاناتپەن وتكىزىلدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى، مەملەكەت ءتوراعاسى، ورتالىق اسكەري ىستەر كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى شي جينپيڭ ماڭىزدى ءسوز سويلەپ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: ەل ءىشى - سىرتىنداعى بارلىق جۇڭحۋا ۇلاندارى اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ مۇراتىنا مۇراگەرلىك ەتىپ، ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى ءىرى ءىستى بىرگە ىستەۋى، تاياۋ زاماننان بەرگى ەلىمىزدەگى ءار ۇلت حالقىنىڭ تالماي تالپىنعان ۇلى ارمانىن تاماشا رەالدىققا اينالدىرۋى كەرەك.
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى، لي چياڭ، جاۋ لىجي، ۋاڭ حۋنيڭ، ساي چي، ديڭ شۋەشياڭ، لي شي جينالىسقا قاتىناستى.
حالىق سارايىنىڭ ۇلكەن زالى سالتاناتتى دا دۋماندى بەينەگە شومدى. ءتوراعالار مىنبەسىنىڭ جوعارعى جاعىنا ”سۇن جۇڭشان مىرزا دۇنيەگە كەلگەندىگىنىڭ 160 جىلدىعىن ەسكە ءتۇسىرۋ جينالىسى“ دەگەن كەرمە تۋ ىلىنگەن، ارتقى پەردەنىڭ ءدال ورتاسىنا سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ سۋرەتى ىلىنگەن، استىڭعى جاعىنا ”2026 _ 1866“ دەگەن جازۋ جازىلعان، ەكى جاعىنا بەستەن نارت قىزىل تۋ قويىلعان.
تۇستەن بۇرىن ساعات 10 دا جينالىس باستالدى. بارلىق ادام ورىندارىنان تۇرىپ، مەملەكەت ءانىن اسقاقتاتا شىرقادى.
دۋ قول شاپالاق ءۇنى ىشىندە شي جينپيڭ ماڭىزدى ءسوز سويلەدى. ول مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: سۇن جۇڭشان مىرزا ۇلى ۇلت قاھارمانى، ۇلى وتانشىل، جۇڭگو دەموكراتيالىق توڭكەرىسىنىڭ ۇلى اتويشىسى، جۇڭگونى وزگەرتۋ جولىندا ءومىر بويى كۇرەس جۇرگىزىپ، جۇڭگو حالقى مەن جۇڭحۋا ۇلتىنا كورنەكتى ۇلەس قوسىپ، ەل ءىشى - سىرتىنداعى بارلىق جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ شىنايى قۇرمەتىنە بولەندى.
شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو كوممۋنيستەرى _ سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ توڭكەرىستىك ىستەرىنىڭ ەڭ تاباندى قولداۋشىسى، ەڭ ادال سەلبەسۋشىسى، ەڭ ادال مۇراگەرى. 100 نەشە جىلدان بەرى، پارتيامىز حالىققا باسشىلىق ەتىپ، جاڭا دەموكراتيالىق توڭكەرىس، سوتسياليستىك توڭكەرىس جانە قۇرىلىس، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسى، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم سىندى ۇلى جەتىستىكتەر جاراتىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ نەشە مىڭ جىلدىق تاريحىنداعى ەڭ ايبىندى تاريحي داستاندى جازدى. وسىلارمەن سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ رۋحىن جۇباتۋعا ابدەن بولادى.
شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: 100 نەشە جىلدان بەرى، سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ ”جۇڭحۋانى گۇلدەندىرۋ“ ۇرانى ۇرپاقتار بويى جۇڭگولىقتاردى جىگەرلەندىردى، وعان ۇزدىكسىز جاڭا داۋىرلىك ءمان جانە مازمۇن قوسىلدى. بۇگىنگى كۇنى، ءبىزدىڭ سۇن جۇڭشان مىرزانى ەڭ جاقسى ەسكە الۋىمىز ونىڭ باعالى رۋحىنان ۇيرەنىپ، وعان مۇراگەرلىك ەتىپ، ونى ساۋلەلەندىرىپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن ۇزدىكسىز العا ىلگەرىلەتۋىمىز بولماق.
شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: سۇن جۇڭشان مىرزا ءومىر بويى وتاندى ءسۇيىپ، وتاندى قۇتقاردى، ءبىز ونىڭ باعالى رۋحىنان ۇيرەنۋىمىز، وعان مۇراگەرلىك ەتۋىمىز، ونى ساۋلەلەندىرۋىمىز، وتانشىلدىق رۋحتى اسقاقتاتىپ، وتاننىڭ گۇلدەنۋىن، قۇدىرەتتەنۋىن قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك. جاڭا جورىقتا ءبىز وتاندى ءسۇيۋ مەن پارتيانى ءسۇيۋدىڭ، سوتسياليزمدى ءسۇيۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولىپ، پارتيانىڭ جاپپاي باسشىلىعى مەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ورتالىقتانعان ءبىر تۇتاس باسشىلىعىنا تاباندى بولىپ، ەل ءىشى - سىرتىنداعى بارلىق جۇڭحۋا ۇلاندارىن وتانشىلدىق سۇيىسپەنشىلىكتى ۇزدىكسىز بەكەمدەپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ جىگەرىن شىڭداپ، ۇلى وتاندى اناعۇرلىم كوركەم ەتىپ بىرگە قۇرۋعا شابىتتاندىرۋىمىز كەرەك.
شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: سۇن جۇڭشان مىرزا ءومىر بويى حالىقپەن تىلەكتەس بولدى، ءبىز ونىڭ باعالى رۋحىن ۇيرەنۋدە، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدە، ونى ساۋلەلەندىرۋدە حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋعا، بۇكىل ىنتا - پەيىلىمەن حالىق ءۇشىن قىزمەت ىستەۋگە باستان - اياق تاباندى بولۋىمىز كەرەك. جاڭا جورىقتا ءبىز بيلىك دەگەنىمىز حالىق، حالىق دەگەنىمىز بيلىك ەكەنىن ەستە بەرىك ساقتاپ، حالىق مايدانىندا بەرىك تۇرىپ، حالىق تىلەگىن يگەرىپ، حالىق جاسامپازدىعىنا قۇرمەت ەتىپ، حالىق پاراساتىن شوعىرلاندىرىپ، تۇتاس بارىستاعى حالىق دەموكراتياسىن دامىتىپ، حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتىپ جانە جاقسارتىپ، ادامنىڭ جان - جاقتى دامۋىنا، جالپى حالىقتىڭ بىرگە اۋقاتتانۋىن ىلگەرىلەتۋگە نىق قادام تاستاۋىمىز كەرەك.
شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: سۇن جۇڭشان مىرزا ءومىر بويى اقيقاتقا تالپىندى، ءبىز ونىڭ قاستەرلى رۋحىنان ۇيرەنۋدە، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدە، ونى ساۋلەلەندىرۋدە ”ەكىنى ۇشتاستىرۋعا“ تاباندى بولىپ، اماليات نەگىزىندە نازاريادا جاڭالىق اشۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك. جاڭا جورىقتا ءبىز نازاريالىق ىزدەنىس پەن جاڭالىق اشۋعا باتىل بولىپ، جۇڭگونىڭ سۇراۋىنا، دۇنيە ءجۇزىنىڭ سۇراۋىنا، حالىقتىڭ سۇراۋىنا، ءداۋىردىڭ سۇراۋىنا عىلمي جاۋاپ بەرىپ، داۋىرمەن بىرگە العا باسىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن بايىتىپ جانە دامىتىپ، ماركسيزمدى جۇڭگوشالاندىرۋدىڭ، زامانالاندىرۋدىڭ تىڭ داستانىن ۇزدىكسىز جازۋىمىز كەرەك.
شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: سۇن جۇڭشان مىرزا ءومىر بويى قايىسپاس قايسارلىق كورسەتتى، ءبىز ونىڭ قاستەرلى رۋحىنان ۇيرەنۋدە، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدە، ونى ساۋلەلەندىرۋدە، باتىلدىقپەن قيىندىقتاردان قامال الۋىمىز، قايسارلىقپەن كۇرەسۋ ارقىلى ىستەرىمىزدى دامىتۋدىڭ جاڭا ءورىسىن اشۋىمىز كەرەك. جاڭا جورىقتا ءبىز ەل ءىشى جانە حالىقارا سىندى ەكى جالپى جاعدايدى، دامۋ مەن حاۋىپسىزدىكتى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، كۇرەس رۋحىن ساۋلەلەندىرىپ، كۇرەس قابىلەتىن كۇشەيتىپ، بوران - شاشىندى، اساۋ تولقىنداردى، ءتىپتى، سۇراپىل سىناقتاردى باستان كەشىرۋگە قاي - قاشان دا ساقاداي ساي تۇرىپ، العا باسۋ جولىنداعى ءتۇرلى حاۋىپ - قاتەرلەر مەن سىن - سايىستاردى بار كۇشپەن جەڭىپ، جاڭا داۋىردەگى ۇلى كۇرەستىڭ تىڭ جەڭىسىنە ۇزدىكسىز قول جەتكىزۋىمىز كەرەك.
شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: سۇن جۇڭشان مىرزا ءومىر بويى ىنتىماقتى دارىپتەدى، ءبىز ونىڭ قاستەرلى رۋحىنان ۇيرەنۋدە، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدە، ونى ساۋلەلەندىرۋدە بىرلىكساپقا تاباندى بولىپ، بۇكىل جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ ۇلى ىنتىماعىن ۇزدىكسىز بەكەمدەۋىمىز جانە دامىتۋىمىز كەرەك. جاڭا جورىقتا ىنتىماقتاسۋعا بولاتىن بارلىق كۇشتەرمەن ىنتىماقتاسىپ، جۇمىلدىرۋعا بولاتىن بارلىق بەلسەندى فاكتورلاردى جۇمىلدىرىپ، ساياسي پارتيالار قاتىناسىنىڭ، ۇلتتار قاتىناسىنىڭ، ءدىن قاتىناسىنىڭ، جىكتەر قاتىناسىنىڭ، ەل ءىشى - سىرتىنداعى باۋىرلاستار قاتىناسىنىڭ جاراسىمدىلىعىن جەبەپ، ەڭ كەڭ كولەمدى وتانشىلدىق بىرلىكساپتى بەكەمدەپ جانە دامىتىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ قۇدىرەتتى كۇشىن ۇيىستىرۋىمىز كەرەك.
شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: سۇن جۇڭشان مىرزا ءومىر بويى الەمدى كوكەيىنەن شىعارمادى، ءبىز ونىڭ قاستەرلى رۋحىنان ۇيرەنۋدە، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدە، ونى ساۋلەلەندىرۋدە بۇكىل ادامزاتتىڭ ورتاق قۇنىن بارىنشا ساۋلەلەندىرىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدى بەلسەنە ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك. جاڭا جورىقتا ءبىز باستان - اياق دۇنيە جۇزىلىك كوز ايامەن ادامزاتتىڭ بولاشاعى مەن تاعدىرىنا نازار اۋدارىپ، ادامزات دامۋىنىڭ ۇلكەن اعىمىنان، دۇنيە ءجۇزى وزگەرىسىنىڭ ۇلكەن جاعدايىنان، جۇڭگونىڭ دامۋ ۇلكەن تاريحىنان سىرتقى دۇنيەمەن بولعان قاتىناستى دۇرىس تانىپ جانە ءبىر جاقتى ەتىپ، 4 ۇلكەن دۇنيە جۇزىلىك باستامانىڭ تياناقتانۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋعا جۇڭگو ۇلەسىن قوسۋىمىز كەرەك.
شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: سۇن جۇڭشان مىرزا باستان - اياق مەملەكەت تۇتاستىعىن، ۇلتتار ىنتىماعىن باتىل قورعاپ، مەملەكەتتى بولشەكتەيتىن، ۇلتتى بولشەكتەيتىن بارلىق سوزدەر مەن ارەكەتتەرگە باتىل قارسى تۇردى. ونىڭ وتاندى بىرلىككە كەلتىرۋ جونىندەگى كۇشتى تىلەگى مەن بەرىك ەركى بۇكىل جۇڭحۋا ۇلاندارىنا باستان - اياق باعدار، تاربيە، شابىت سيلاپ كەلەدى. تايۋان ماسەلەسىن شەشىپ، وتاننىڭ تولىق بىرلىككە كەلۋىن جۇزەگە اسىرۋ _ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ بۇلجىماس تاريحي مىندەتى، بۇكىل جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ ورتاق تىلەگى، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ تابيعي تالابى. ەكى جاعالاۋداعى باۋىرلاستار، سونداي-اق ەل ءىشى-سىرتىنداعى بارلىق جۇڭحۋا ۇلاندارى قول ۇستاسىپ، ”تايۋاندى دەربەستەندىرۋدى“ كوزدەيتىن بولشەكتەۋشى كۇشتەرگە بىرلىكتە قارسى تۇرىپ، ەكى جاعالاۋ قاتىناسىنىڭ بەيبىت دامۋى، وتاننىڭ تولىق بىرلىككە كەلۋى جۇزەگە اسۋى ءۇشىن بىرلىكتە كۇش سالۋى كەرەك.
ۋاڭ حۋنيڭ جينالىستى باسقارعاندا مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى سوزىندە سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ ۇلت تاۋەلسىزدىگى، قوعامدى العا باستىرۋ، حالىق باقىتى جولىندا سىڭىرگەن وشپەس ەڭبەگى تەرەڭ ەسكە الىندى، جۇڭگو كوممۋنيستەرىنىڭ سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ مۇراتىنا مۇراگەرلىك ەتۋى، بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقىن ىنتىماقتاستىرىپ جانە باستاپ قاجىماي - تالماي كۇرەس جۇرگىزىپ، جاراتقان ۇلى تابىستارى ەسكە الىنىپ قورىتىندىلاندى، سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ قاستەرلى رۋحىنان ۇيرەنۋدە، مۇراگەرلىك ەتۋدە، ساۋلەلەندىرۋدە، بارلىق جۇڭحۋا ۇلاندارىن جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ارقىلى مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىن، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋ جولىندا ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋگە شابىتتاندىرۋ تۋرالى ايقىن تالاپتار قويدى، ەكى جاعالاۋداعى باۋىرلاستاردى، سونداي - اق ەل ءىشى - سىرتىنداعى جۇڭحۋا ۇلاندارىن ەكى جاعالاۋ قاتىناسىنىڭ بەيبىت دامۋى، وتاننىڭ تولىق بىرلىككە كەلۋىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا بىرگە قۇلشىنۋعا ۇندەدى. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزى اسا كۇشتى ساياسي، يدەيالىق، جەتەكشىلىك سيپاتقا يە، ءبىز ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، ءتۇسىنىپ، دايەكتىلەندىرۋدى، تياناقتاندىرۋدى مىقتى يگەرىپ، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، بارلىق جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ ءبىر نيەت، ءبىر تىلەكتە بولىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ قۇدىرەتتى بىرىككەن كۇشىن قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك.
بەيجيڭدەگى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلەرى، ورتالىق كوميتەت شۋجيچۋىنىڭ شۋجيلەرى، مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارلارى، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ مۇشەلەرى، ەڭ جوعارى حالىق سوتى مەكەمەسىنىڭ باستىعى، ەڭ جوعارى حالىق پروكۋراتۋراسىنىڭ باس پروكۋرورى، مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەس ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى جينالىسقا قاتىناستى.
ورتالىقتاعى پارتيا، ۇكىمەت، ارميا، بۇقارالىق تاراۋلاردىڭ جانە بەيجيڭ قالاسىنىڭ نەگىزگى جاۋاپتى جولداستارى، دەموكراتيالىق پارتيا - توپتاردىڭ ورتالىق كوميتەتتەرىنىڭ، مەملەكەتتىك ساۋدا - ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ جاۋاپتىلارى جانە پارتيادا، توپتا جوق قايراتكەرلەردىڭ ۋاكىلدەرى، بەيجيڭدەگى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى جانە ءبىر ءبولىم حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرى، بەيجيڭدەگى مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەستىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى جانە ءبىر ءبولىم مۇشەلەر، ۇلت، ءدىن سالاسى جانە قاتىستى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ۋاكىلدەرى، ءبىر ءبولىم شەتەلدىڭ جۇڭگودا تۇراتىن ەلشىلەرى، سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ تۋىس - تۋعاندارىنىڭ ۋاكىلدەرى، شياڭگاڭدىق، اۋمىندىق، تايۋاندىق قاتىستى قايراتكەرلەردىڭ ۋاكىلدەرى جانە شەتەلدەن كەلگەن قوناقتار، استاناداعى ءار سالا بۇقارا ۋاكىلدەرى، بەيجيڭدە تۇراتىن اسكەري بولىمدەردەگى كوماندير - جاۋىنگەرلەردىڭ ۋاكىلدەرى سياقتىلاردان 3000 داي ادام جينالىسقا قاتىناستى.
ەسكە ءتۇسىرۋ جينالىسىنىڭ الدىندا، شي جينپيڭ قاتارلىلار سۇن جۇڭشان مىرزانىڭ تۋىس - تۋعاندارىنىڭ جانە شەتەلدەن كەلگەن قوناقتاردىڭ ۋاكىلدەرىن ىقىلاسپەن قابىلدادى.