قۇرىلعىلى اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىم - تەحنيكاعا جولىققاندا وڭتۇستىك شينجياڭداعى زەردەلى جىلىجايلارعا كوز جىبەرەيىك
□ انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى يۇي جياڭيان
2023.10.30 16:19 كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتى
قاي ۋاقىتتا تىڭايتقىش بەرۋ كەرەك؟ قاي ۋاقىتتا سۋارۋ كەرەك؟ مۇنىڭ جاۋابىن قول تەلەفوننىڭ شاعىن باعدارلاماسىنان تابۋعا بولادى. جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ بولىمشەسى قاراقاش اۋدانى جاقانباق اۋىلى ايماق قىستاعىندا زەردەلى جىلىجايدا ەگىن ەگىپ، قول تەلەفون شاعىن باعدارلاماسى ارقىلى جەمىس - جيدەك، كوكونىس ەگۋدى الىستان مەڭگەرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ اناعۇرلىم وسىزاماندانۋىنا، اناعۇرلىم قولايلى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
ايماق قىستاعى قاراقاش اۋدانى قالاشىعىنان شامامەن 10 كيلومەتر قاشىقتىقتا، قىستاقتا 175 جىلىجاي بار، وندا جىلدار بويى جەمىس - جيدەك، كوكونىس ەگىلەدى. شارۋالاردىڭ ەگىمشىلىك تەحنيكاسىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن بيىل جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ بولىمشەسى 12 جىلىجايدى زەردەلى جىلىجايعا وزگەرتتى. عىلىم - تەحنيكا قىزمەتكەرلەرى جىلىجايعا كوپ ءتۇرلى قورشاعان ورتا كوبەيتكىش سەنسورىن ورناتۋ ارقىلى جارىق، جىلۋ ورتاسى، توپىراقتىڭ ىلعالدىعى سياقتى ينفورماتسيالاردى دەر كەزىندە شاعىن باعدارلاماعا جەتكىزەدى. وسىلاي بولعاندا الىستا وتىرسا دا مامانداردىڭ جىلىجاي جاعدايىن كەز كەلگەن ۋاقىتتا، كەز كەلگەن جەردە ۇعىسىپ، يگەرۋىنە، جىلىجايدا جەمىس - جيدەك، كوكونىس ەگۋگە قاشىقتان جەتەكشىلىك ەتۋىنە بولادى.
10 - ايدىڭ 5 - كۇنى جەمىس - جيدەك جىلىجايىنا باس سۇققاندا ءتىلشى مۋگۋا اعاشىنىڭ جەمىس بەرگەنىن، بالى جانە شيەنىڭ ءوسۋ جاعدايىنىڭ دا جاندى جادىراتارلىقتاي ەكەنىن كوردى. ”ەكى زەردەلى جىلىجايدا ەرەكشە جەمىس - جيدەك ەگىلەدى، بۇل يانۋو جەمىسى، بايشياڭ جەمىسى سياقتى 10 نەشە ءتۇردى قامتيدى“، - دەدى جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ ەكولوگيا جانە جاعراپيا زەرتتەۋ ورنىنىڭ وسىمدىكتەر قورەك عىلىمى دوكتورى ۋاڭ پيڭ.
ايماق قىستاعىنداعى جىلىجاي قاراقاش اۋدانى كورىنىس تاماشالاۋ داڭعىلىنىڭ بويىنا ورنالاسقان، قالا - قالاشىق تۇرعىندارىن جىلىجايعا كەلىپ جەمىس - جيدەك تەرۋگە، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن دامىتۋعا باۋراۋ ءۇشىن، جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ بولىمشەسى جىلىجايدىڭ الدىنا كۇلگىن ءتۇستى قامشى ءشوپ ەكتى، بۇل گۇل جارتى جىلعا دەيىن گۇل اشىپ تۇرادى، الىستان قاراعاندا جۇپار شوپكە ۇقسايدى، كوپتەگەن عاشىقتاردى وسىندا كەلىپ سۋرەتكە تۇسۋگە باۋرايدى.
قامشى شوپپەن ىرگەلەس ەكى زەردەلى جىلىجايدا بيىك سورەلەرگە بۇلدىرگەن ەگىلگەن، قازىر بۇلدىرگەن اندىزداپ اق ءتۇستى گۇل اشا باستادى، مەجەمەن 12 - ايدا بۇلدىرگەننىڭ الدى جەمىس بەرىپ، قىس ماۋسىمىندا بۇلدىرگەن تەرە كەلگەندەردى قارسى الاتىن بولادى.
ىستىق بەلدەۋ ەرەكشە جەمىس - جيدەكتەرىن ەگۋدەن سىرت، ماماندار زەردەلى جىلىجايدا كوكتەمدە ەرتە پىساتىن جانە كۇزدە جاي پىساتىن كوكونىستەردى، سونداي - اق بال قاۋىن، سارى قاربىز سياقتىلاردى سىناق رەتىندە ەكتى.
”ماماندار زەردەلى جىلىجايدا كۇزگى جاي پىساتىن پاميدور ەكتى، ءبىر مۋ جەردەن 7 توننا اينالاسىندا ءونىم الۋعا بولادى، بۇل باسقا جىلىجايلاردىڭ ءونىم مولشەرىنەن %20 جوعارى“، ماماندار ەككەن پاميدوردىڭ ءارى ۇلكەن، ءارى ءتاتتى، ءارى ءونىمىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورگەن قىستاق تۇرعىنى بۇحاديشا ابدوللا بۇعان قاتتى قىزىعىپ، ءار كۇنى مامانداردىڭ سوڭىنان قالماي ىلەسە ءجۇرىپ عىلىم - تەحنيكا ۇيرەندى.
اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋدى اتقارۋدا كاسىپ سالاسى نەگىز سانالادى، كوكونىس جىلىجايى ايماق قىستاعىنىڭ ءتۇيىندى كاسىپ سالاسى. جەمىس - جيدەك، كوكونىس جىلىجايىنان سىرت، بيىل جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ بولىمشەسى قاراقاش اۋدانىمەن سەلبەسىپ، قۇرىلعىلى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتىپ، ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدان ۇلگى كورسەتۋ ينجەنەرياسىن اتقارىپ، قىستاقتان 32 جىلىجايدى جالعا الىپ ەكتى. ”ماماندار ۇجىمى ۇلگى كورسەتىپ ەگۋ ارقىلى ايماق قىستاعىنىڭ ەرەكشە كاسىپ سالاسىن دامىتۋ جولىن كەڭەيتپەكشى، سونىمەن بىرگە قىستاقتىڭ كوللەكتيۆ شارۋاشىلىق كىرىسىن ارتتىرۋعا جاڭا جول اشپاقشى“، - دەدى جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى شينجياڭ بولىمشەسىنىڭ قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ باس جەتەكشىسى، ايماق قىستاعىندا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجي ليۋ في.
”ونەرلى ماماندار ارمانعا قۇلاش ۇرعان شارۋالارعا جولىققاندا، عىلىم - تەحنيكا قۇنارلى اتىزعا جولىققاندا، اۋىل شارۋاشىلىق ءوندىرىسىنىڭ بەت - بەينەسى وزگەرىپ، شارۋالاردىڭ كىرىسى ماندىك جاقتان جوعارىلادى، اۋىلداستاردىڭ بايۋىندا تاعى ءبىر عىلىم - تەحنيكا’ سارا‘ جولى كوبەيدى“، - دەدى ايماق قىستاعى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرمامەت تۇرامامەت.
جاۋاپتى رەداكتورى : نۇرعيسا قۇرمانجان ۇلى
تەلەفون: 65367915-010 حات ساندىعى: kazakh@peopledaily.com.cn
بۇل بەتتىڭ باسپا ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان، كەلىسىمنەن وتپەي كوشىرىپ پايدالانۋعا بولمايدى
Copyright © 1997-2023 by www.people.com.cn. all rights reserved