بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى

گۋاڭشي ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جٶلدى“ بىرگە قۇرۋمەن تەرەڭ توعىستى (”15 - بەسجىلدىقتا“ جاقسى باستاما اشىپ، جاقسى قادام باسايىق)

2026.03.27 16:44     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

ەڭ سوڭعى جەل ەلەكتر پالاقشاسىنىڭ گۋاڭشيدىڭ سولتۇستىگىندەگى شىعاناق پورتى چينجوۋ كەمەجايى دالانپيڭ 1 - جۇمىس رايونىندا كەمەگە ورنىقتى تيەلۋىمەن، ”بولۇن جيۋجوۋ“ كەمەسىندەگى 147 جەل ەلەكتر پالاقشاسى كەمەگە ءساتتى تيەلىپ، شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعىنا اتتاندى.

”ءبىز پالاقشالاردى يىندەستىرىپ تيەۋ، جيۋ قاباتتارىن ىقشامداۋ ونەرىن قولدانىپ، جەل ەلەكتر جابدىقتارىنىڭ تەڭىزگە شىعارىلۋدا كولەمدەنۋ، شوعىرلانۋ دەڭگەيىن بارىنشا جوعارىلاتىپ، كاسىپورىنداردىڭ جالپىلىق زات اينالىمىنىڭ وزىندىك قۇنىن تىكەلەي تومەندەتىپ، زات اينالىمى پەريودىن قىسقارتىپ، ەل ىشىندەگى جاسىل ەنەرگيا ونىمدەرىنىڭ شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعىنا باراتىن تەڭىز جولىن اناعۇرلىم ىركىلىسسىزدەندىردىك“ دەدى سولتۇستىك شىعاناق پورتى چينجوۋ كەمەجاي شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس باسقارۋشىسى لەي چيان.

2000 نەشە جىلدىڭ الدىندا، سولتۇستىك شىعاناق جاعاسىنداعى حىپۋ پورتى حان پاتشالىعى داۋىرىندەگى تەڭىز جىبەك جولىنىڭ باستالۋ پورتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ، ۇلكەندى - كىشىلەر كەمە - قايىقتار قايشالىسقان، ءتۇرلى بۇيىمدار توپتالعان جاعدايدا ەدى. بۇگىنگى تاڭدا، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇرۋ بارىسىندا، بايىرعى كەمەجاي وسىزاماندانعان ءىرى پورتقا اينالدى.

2023 - جىلى 12 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭشيدە قىزمەت تەكسەرگەندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”گۋاڭشي ’ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى‘ بىرگە قۇرۋمەن تەرەڭ توعىسۋى كەرەك“. ”15 - بەسجىلدىق“ جوبا پروگرامماسىندا مىنالار العا قويىلدى: ”’ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى‘ بىرگە قۇرۋدىڭ اناعۇرلىم ءتارتىپتى، اناعۇرلىم جۇيەلى، اناعۇرلىم حاۋىپسىز، اناعۇرلىم باياندى جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك“.

باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن جانە پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرعان گۋاڭشي ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ ورگانيكالى ۇشتاستىراتىن ماڭىزدى قاقپانى قۇلشىنا قالىپتاستىردى.

نەگىزدى كۇشەيتىپ، باتىس بولەكتىڭ قۇرلىق، تەڭىز جاڭا ارناسىن جوعارى دەڭگەيدە بىرگە قۇردى.

بيىلعى جىلدىڭ 4 - ايىندا، پيڭلۋ كانال قۇرىلىسىندا تىڭ ىلگەرىلەۋشىلىك بولدى: كەمە توسپاسىنىڭ نەگىزگى تۇلعالىق بەتونىن سۋارۋ تولىق ورىندالدى. ”بەتوندى قۇيۋ كولەمى كەڭ، تەمپەراتۋرانى مەڭگەرۋ قيىندىعى جوعارى، ايقاسپالى جۇمىس كوپ، ءبىز جاڭالىق اشۋدان قامال الىپ، كولەمدى بەتوندى زەردەلى تەمپەراتۋرانى مەڭگەرۋ جۇيەلى تەحنيكاسىن زەرتتەپ اشىپ، پيڭلۋ كانالىن جوعارى ولشەممەن، جوعارى ساپامەن سالدىق“. پيڭلۋ كانالى توبى ينجەنەريا باسقارۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى حى جۇنحۇي تەبىرەنە بىلاي دەدى: ”’15 - بەسجىلدىق‘ جوبا باعدارلاماسىندا

’ەسىك اشۋ‘ − كىندىك ءسوز ەتىلگەن، بۇل ءبىزدىڭ كانال قۇرىلىسى ارقىلى مەملەكەتتىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى سىرتقا ەسىك اشۋىنا دەم بەرۋ سەنىمىمىزدى بەكەمدەدى“.

باتىس بولەكتەگى قۇرلىق، تەڭىز جاڭا ارناسىنىڭ تىرەكتى ينجەنەرياسى رەتىندە، پيڭلۋ كانالى جىل ىشىندە كەمە قاتىناۋعا بار كۇشپەن ۇمتىلدى. سالىنىپ بولعاننان كەيىن، باتىس وڭتۇستىك رايونداعى زاتتاردىڭ تەڭىزگە كىرۋ ارالىعى شامامەن 560 كيلومەتر قىسقارادى، مەجەمەن ءار جىلى باتىس بولەكتەگى قۇرلىق، تەڭىز جاڭا ارناسى بويىنداعى رايونداردىڭ تاسىمال قاراجاتى 5 ميلليارد 200 ميلليون يۋاننان اسادى.

سىرتقى ساۋدانى گۇلدەندىرىپ، ەركىن ساۋدا سىناق رايونى ويداعىداي قۇرىلدى

بەيدوۋ باعىتتاۋىش، الىس ارالىقتى ورنالاستىرۋ، زەردەلى تەكسەرۋ - قويا بەرۋ، ەلەكتروندىق ونىمدەر تيەلگەن شوفەرسىز تيەۋىش قوراپتى 6 جۇك اۆتوموبيلى ءساتتى تۇردە ۆيەتنامنىڭ باۋيۋان جۇك الاڭىنا قاراي ءجۇردى. 2025 - جىلى 12 - ايدا جۇڭگو - ۆيەتنام پۋجاي - شينچيڭ جۇك تاسىمال ارناۋلى ارناسىنىڭ زەردەلى وتكەلى جۇڭگو جاق بولەگى رەسمي ىسكە قوسىلدى. ”شەكارا وتكەلدەرى زەردەلى تۇرلەنىپ، ساۋدا ونىمدىلىگى تەزدەدى“. دوستىق وتكەلى كەدەنى اۋىسپالى بازار جالپىلىق باسقارۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى لي كاڭ بىلاي دەدى: ”كاسىپورىنداردىڭ كەدەنگە مالىمدەۋ ۋاقىتى ءار تالونعا ورتا ەسەپپەن 10 مينۋتتان 3 مينۋتقا تومەندەدى، جۇڭگو جاق بولىكتەرىنىڭ باقىلاۋ - باسقارۋ اۋماعىنىڭ قاتىناۋ قۋاتى مەجەمەن %100 جوعارىلاپ، كۇندىك ورتاشا كەدەننەن ءوتۋ قۋاتى 2800 كەزەك - رەتكە جەتتى“.

ساۋدا ىركىلىسسىزدەنىپ، كەدەننەن ءوتۋ قارقىنى تەزدەپ، ”سىناق اتىزىنان“ ”مول ءونىم“ الىندى. جۇڭگو (گۋاڭشي) ەركىن ساۋدا سىناق رايونى جۇرەكتىلىكپەن سىناق جۇرگىزىپ، باتىلدىقپەن قامال الىپ، دەربەس وزگەرتىپ، اۆتونوميالى رايون دارەجەلى 254 ءتۇرلى تۇزىمدە جاڭالىق اشۋ جەتىستىگىن جەتىلدىردى؛ 2019 - جىلى 8 - ايدا قۇرىلعاننان بەرى گۋاڭشي ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنا 120 مىڭنان استام كاسىپورىن ىرگە تەۋىپ، قۇرىلۋدان بۇرىنعى 34 ەسە ارتتى. ناننيڭ كەدەنىنىڭ ساندى مالىمەتىندە كورسەتىلۋىنشە، 2025 - جىلى گۋاڭشيدىڭ سىرتقى ساۋدا يمپورت - ەكسپورت جالپى سوماسى 819 ميلليارد 260 ميلليون يۋانعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %8.4 ارتقان، مۇنىڭ ىشىندە ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇراتىن ەلدەر مەن رايوندارعا يمپورت - ەكسپورت سالىستىرماسى %80 تەن اسقان.

اۋىس - كۇيىستى جەبەپ، شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعىنداعى ەلدەرمەن ءار سالاداعى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتتى جانە كەڭەيتتى.

”الدىڭعى جاقتا جول كەپتەلىپ قالدى، اۆتوكولىكتەر قايتكەندە الدىن الا بۇرىلادى؟ بۇندايدا وي جۇگىرتە بىلەتىن بۇرىلىستى قاجەت ەتەسىڭ“. ai ەنەرگيالى مىڭداعان كاسىپتىڭ ەرەكشە بىرلەسكەن جارىسىندا، تايلاند زۋگۇۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ جاسامپازدىق ساتۋ جاۋاپتىسى فان جىسۇڭ ”ەلەكترگە قوسىلماعان اۆتوكولىكتىڭ باسىن بۇرۋ ماشيناسى“ نىسانىن باستاپ ساحناعا شىقتى. جاساندى زەردە تەحنيكاسىنان پايدالانىپ، جول اۋزىنا ورناتىلعان ”بۇرۋ ماشيناسى“ جول جاعدايىنا الدىن الا تۇجىرىم جاساپ، اۆتوموبيلدىڭ بۇرىلعاندىعىنان ەسكەرتۋ بەردى. ”مەنىڭ نىسانىمنىڭ جۇڭگودا گۇل اشىپ، جەمىس بەرۋىن ءۇمىت ەتەمىن“ دەدى فان جىسۇڭ.

بۇل بىرلەسپە جارىسقا مەملەكەت ءىشى جانە سىرتىنان 10 مىڭ 447 كوماندا قاتىناستى، مۇنىڭ ىشىندە شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعىنداعى ەلدەردەن كەلگەن كوماندا 604 بولىپ، 57 ءتۇرلى تەحنيكا كاتەگورياعا ەنگىزىلدى، بيىل گۋاڭشي تاعى 100 كاسىپ، مىڭ كاسىپورىن ai تيپىن وزگەرتۋ بىرلەسكەن جارىسىن وتكىزەدى.

جۇرەكتەرى جالعاسىپ، مادەنيەتى دانەكەرگە اينالىپ، جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعى كينو كورمەسى، ”مادەنيەت ارقىلى تۋىسشىلاپ، شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعىنا ساپار شەگۋ“، جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعى (ناننيڭ) مادەنيەت ايى سىندى قيمىلىدار ورىستەتىلدى... گۋاڭشي جانە شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعىنىڭ گۋمانيتارلىق قاتىناسى ءتىپتى دە قىزۋ ورلەۋگە كوتەرىلدى، قول ۇستاسىپ، وقۋ -اعارتۋ ”سىرتقا بەت الدى“، گۋاڭشي شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعىنداعى ەلدەردە 17 جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعى وسىزامانعى شەبەرلەر شۋەيۋانىن 15 كۇڭزى شۋەيۋانىن جانە كۇڭزى ساباقحاناسىن قۇردى؛ سۇيىسپەنشىلىك توعىسىپ، مادەنيەت پەن ساياحات ءتىپتى دە دۋمانعا بولەندى، 2025 - جىلى گۋاڭشيدىڭ شەكارادان كىرىپ - شىققان ساياحاتشى سانى وتكەن جىلعى سايكەس مەزگىلدەگىدەن 56.5 % ارتتى.

”15 - بەسجىلدىق“ جوسپاردىڭ باستاما جىلىندا، گۋاڭشي ءتىپتى دە كوپ بايلىق پەن كاسىپتىڭ سولتۇستىك شىعاناق ەكونوميكالىق رايونىنا شوعىرلانۋىن ىلگەرىلەتىپ، شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعىنا باعىتتالعان، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ بىرگە قۇراتىن ەلدەر مەن رايونداردى ءتۇيىن ەتكەن اشىق سەلبەستىكتى كەڭەيتىپ، تەڭىز، قۇرلىق جولىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋ، ءىش پەن سىرت بىرلەسىپ قيمىلداۋ بارىسىندا، جاڭا دامۋ جاعدايىن قالىپتاستىرۋعا ءتىپتى دە جاقسى قىزمەت وتەمەك.

”باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ىقىلاستى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، ’15 - بەسجىلدىقتا‘ ۇدەرە العا تارتىپ، گۋاڭشيدىڭ جىبەك جولى رۋحىنا مۇراگەرلىك ەتىپ، ءوزارا ءتيىمدى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، سولتۇستىكتەگى شىعاناق پورتى تەڭىز - قۇرلىق جولى قاقپاسى، پيڭلۋ كانالى ەكونوميكالىق بەلدەۋىن ماڭىزدى دانەكەر، باتىس بولەكتەگى قۇرلىق - تەڭىز جولى جاڭا ارناسىن ستراتەگيالىق جەتەكشى ەتىپ، جۇڭگو - شىعىس وڭتۇستىك ازيا ەلدەرى وداعىنىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋعا قىزمەت وتەۋگە، ’ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى‘ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرۋعا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسامىز“ دەدى گۋاڭشي جۋاڭزۋ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شۋجيى چىن گاڭ.

جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى