2026.09.15 08:29 كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتى

جەرگىلىكتى ۋاقىت 9 - ايدىڭ 12 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ ءۇندىستاننىڭ جاڭا دەليىندە بريكس ەلدەرى باسشىلارىنىڭ 18 - رەتكى ديدارلاسۋىنا قاتىناسقان كەزدە ءۇندىستان زۇڭليى موديمەن كەزدەستى.
□ سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ يە تۇسىرگەن
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 12 - كۇنى جاڭا دەليدەن بەرگەن حابارى (تىلشىلەر حاۋ ۋيۋي، ليۋ كاي). جەرگىلىكتى ۋاقىت 9 - ايدىڭ 12 - كۇنى تۇستەن كەيىن مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ ءۇندىستاننىڭ جاڭا دەليىندە بريكس ەلدەرى باسشىلارىنىڭ 18 - رەتكى ديدارلاسۋىنا قاتىناسىپ جاتقان كەزىندە ءۇندىستان زۇڭليى موديمەن كەزدەستى. ەكى ەل باسشىلارى بۇكپەسىز، ىشكەرىلەي پىكىر اۋىستىرىپ، جۇڭگو مەن ءۇندىستاننىڭ سەرىك بولۋى جونىندە ماڭىزدى ورتاق تانىمعا كەلدى.
شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: جۇڭگو جاق جۇڭگو − ءۇندىستان قاتىناسىنا باستان - اياق ستراتەگيالىق بيىكتەن جانە ۇزاق بولاشاقتىق تۇرعىدان قارايدى، سونداي - اق ونى دامىتادى. سوڭعى 2 جىلدا، مەن مودي زۇڭليمەن 2 رەت ديدارلاسىپ، جۇڭگو − ءۇندىستان قاتىناسىنىڭ ”قايتا اتتانۋدان“ ”قايتا كوتەرىلۋدى“ جۇزەگە اسىرۋىنا جەتەكشىلىك ەتتىك. ەكى ەلدىڭ مەحانيزمدىك بارىس - كەلىسى بىرتىندەپ قالپىنا كەلىپ، سەلبەستىك ءتىزىمى ۇزدىكسىز ۇزارىپ، ەكى جاقتى ساۋدا سوماسى تاعى دا تىڭ دەڭگەيگە كوتەرىلدى. بۇل جاعداي وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەن، قاستەرلەۋگە تاتيدى. جۇڭگو مەن ءۇندىستان ەكى ەلدىڭ مەملەكەت جاعدايى ۇقسامايدى، ارتىقشىلىقتى قابىلداپ، ولقىلىقتى تولىقتاۋىنا، ءبىرىن - ءبىرى قولداۋىنا، ءبىرىن - ءبىرى تابىسقا جەتكىزۋىنە، بىرگە دامۋىنا ابدەن بولادى. وزگەرىس پەن بىلىقپالىق قاباتتاسقان حالىقارالىق جاعدايدا جۇڭگو مەن ءۇندىستان دۇنيە جۇزىندەگى جان سانى ەڭ كوپ ەكى مەملەكەت جانە جەر شارىنىڭ وڭتۇستىگىنىڭ ماڭىزدى مۇشەسى رەتىندە، ماڭىزدى جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ وتىر. ەكى جاق ادامزاتتىڭ بولاشاعىن ەستە ساقتاپ، حالىقتىڭ قۇت - ىرىسىن كوكەيدەن شىعارماي، ”ۇلكەن بريكس سەلبەستىگىنىڭ“ جوعارى ساپالى دامۋىن قول ۇستاسا ىلگەرىلەتىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن، ورنىقتىلىعىن جانە دامۋىن، گۇلدەنۋىن جەبەۋگە اناعۇرلىم كوپ وڭ ەنەرگيا ازىرلەۋى كەرەك.
شي جينپيڭ جۇڭگو − ءۇندىستان قاتىناسىنىڭ ورنىقتى قاداممەن الىسقا جەتۋىن ىلگەرىلەتۋ جونىندە 4 كوزقاراستى العا قويدى. ءبىرىنشى، وبيەكتيۆ، اقىلدىق ستراتەگيالىق تانىم ارقىلى بەتالىستى دۇرىستاۋ كەرەك. جۇڭگو مەن ءۇندىستان ەكى ەل قارسىلاس ەمەس، قايتا سەلبەستىك سەرىك، ءبىر - بىرىنە حاۋىپ ەمەس، قايتا دامۋ ورايى. بۇل − ەكى ەلدىڭ دامۋ ساتىسى مەن حالىقارالىق ورتا نەگىزىندە جاسالعان ستراتەگيالىق تۇجىرىم، ەكى ەلدىڭ جانە ەكى ەل حالقىنىڭ ورتاق مۇددەسىنە ۇيلەسەدى. ەكىنشى، سەلبەستىك جاساپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ ۇستانىمى ارقىلى ءبىرىن - ءبىرى تابىسقا جەتكىزۋ كەرەك. ەكى جاق نازاردى دامۋ سىندى ەڭ ۇلكەن ورتاق بولگىشكە شوعىرلاندىرىپ، دوستىق بارىس - كەلىس پەن ءوزارا پايدا جەتكىزۋ سەلبەستىگىن كۇشەيتۋى كەرەك. گۋمانيتارلىق ىستەر، تىكە اۋە جولى سياقتى سەلبەستىكتەردى كەڭەيتىپ، ەكى ەل قاتىناسىنىڭ حالىق رايى نەگىزىن ءونىمدى جاقسارتۋ كەرەك. ءبىر - ءبىرىنىڭ ەكونوميكا - ساۋدا جاعىنداعى ءجىتى قاداعالاپ وتىرعان ماسەلەلەرىن تەپە - تەڭ شەشىپ، ەكى ەلدىڭ ەكونوميكا - ساۋدا قاتىناسىنىڭ اقاۋسىز، ورنىقتى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. ءۇشىنشى، ءوزارا قۇرمەت ەتۋ كەرەك، ءوزارا كەشىرىمشىل بولۋ سىندى ساياسي پاراسات ارقىلى كەدەرگىلەردى الاستاۋ كەرەك. ەكى جاقتى قاتىناس پەن شەكارا ماسەلەسىنىڭ قوس ارنامەن قاتار ىلگەرىلەۋىنە، ءبىرىن - ءبىرى جەبەۋىنە كۇش سالىپ، شەكارا ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگى مەن تىنىشتىعىن قورعاۋ كەرەك. ءتورتىنشى، اشىق، سيىسىمدى، كوپ جاقتى ىستەستىك ارقىلى الەمگە دەم بەرۋ كەرەك. ءبىر - ءبىرىنىڭ بريكس ەلدەرىنىڭ ءتوراعا ەلى بولۋىن ءوزارا قولداپ، بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى، 20 ەل توبى سياقتى كوپ جاقتى جۇلگەدەگى ىستەستىكتى كۇشەيتىپ، الەمدىك سايىستارعا بىلەك بىرىكتىرە توتەپ بەرىپ، حالىقارالىق ادىلدىك پەن ادىلەتتىلىكتى تۋى ايقىن تۇردە قورعاۋ كەرەك.
مودي مىنالاردى ءبىلدىردى: ءتوراعا شي جينپيڭمەن تالاي رەت اسا ناتيجەلى ديدارلاسۋ وتكىزىپ، ءۇندىستان − جۇڭگو قاتىناسىنىڭ بەلسەندى بەتالىسقا قاراي دامۋىنا جەتەكشىلىك ەتتىك، بۇل ەكى ەلدەگى 2 ميلليارد 800 ميلليوننان استام حالىقتىڭ ورتاق مۇددەسىنە ۇيلەسەدى. ءۇندىستان مەن جۇڭگو سىندى ەكى ۇلكەن وركەنيەت نەشە مىڭ جىلدان بەرى اۋىس - كۇيىس جاساپ، ءوزارا ۇلگى الىپ، قول ۇستاسا العا باستى. ءۇندىستان جاق ءۇندىستان − جۇڭگو قاتىناسىنا باستان - اياق ستراتەگيالىق بيىكتەن جانە ۇزاق بولاشاقتىق تۇرعىدان مامىلە جاساپ كەلدى، جۇڭگومەن قارسىلاس ەمەس، قايتا سەرىكتەس بولىپ، ءبىرىن - ءبىرى دامىتۋدى سىن - سايىس ەمەس، قايتا وراي دەپ قاراۋدى قالايدى. ءۇندىستان جاق دەربەس، ءوز - وزىنە قوجايىن بولۋ ديپلوماتيالىق ساياساتىنا تاباندى بولىپ، جۇڭگومەن قاتىناستى دامىتۋدا ءۇشىنشى جاقتىڭ ىقپالىنا ۇشىرامايدى. ءۇندىستان جاقتىڭ تايۋان، شيزاڭ ماسەلەسىندەگى ساياساتى مەن تۇرعىسى وزگەرگەن جوق، ءارقانداي كۇشتىڭ ءۇندىستاندا جۇڭگوعا قارسى قيمىلدارمەن شۇعىلدانۋىنا جول بەرمەيدى. ءۇندىستان جاق ءوزارا قۇرمەت ەتۋ، ءوزارا سەنىم ارتۋ نەگىزىندە جۇڭگو جاقپەن جوعارى جىكتەگىلەردىڭ بارىس - كەلىسىن ساقتاپ، ستراتەگيالىق بايلانىستى كۇشەيتىپ، ءوزارا پايدا جەتكىزۋ سەلبەستىگىن جەبەپ، گۋمانيتارلىق اۋىس - كۇيىستى جيىلەتىپ، ەكى ەل قاتىناسىنىڭ اناعۇرلىم زور دامۋىن ىلگەرىلەتۋدى قالايدى. ەكى جاق بىرگە قۇلشىنىپ، شەكارا ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگىن، تىنىشتىعىن قورعاۋى كەرەك. ءۇندىستان جاق جۇڭگو جاقتىڭ ءۇندىستاننىڭ بريكس ەلدەرى باسشىلارىنىڭ ديدارلاسۋىن وتكىزۋىن قولداعاندىعىنا العىس ايتادى، جۇڭگونىڭ كەلەر جىلى بريكس ەلدەرىنىڭ ءتوراعا ەلى بولۋىن بار كۇشپەن قولدايدى. ءۇندىستان جاق جۇڭگو جاقپەن تىعىز سايكەسىپ جانە سەلبەسىپ، جەر شارىنىڭ وڭتۇستىگى سەلبەستىگىنىڭ كۇشەيۋىن بىرگە ىلگەرىلەتىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋىن جانە ەكونوميكانىڭ ارتۋىن جەبەپ، اۋمالى - توكپەلى دۇنيە جۇزىندەگى ورنىقتى، العاباسار كۇش بولۋدى قالايدى.
ساي چي، ۋاڭ ي قاتارلىلار كەزدەسۋگە قاتىناستى.