ولقىلىق ”كومەسكى كۇش تاقتاسىنا“ اينالدى (ۇزاق جورىق رۋحىن جالعاستىرىپ، گۇلدەنۋ جورىعىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەيىك)

التىن كۇز، تاۋ اراسىنداعى تاڭعى تۇمان ءالى سەيىلمەدى، گۋاڭدۇڭ ولكەسى شاۋگۋان قالاسى رىنحۋا اۋدانى حۇڭشان قالاشىعى شينباي قىستاعىنىڭ تاۋلى شاي باقشاسىندا شاي ەگەتىن شارۋالار بامبۇك شارباق اسىنىپ، ساۋساقتارىمەن جاس بۇرشىكتەردى جۇلمالاۋدا. ءبىر ادام ءبىر كۇن قاربالاستانسا، 100 يۋاننان استام اقشا تابادى.

1934 - جىلى قوڭىر كۇز، تاڭ سارىدە قىستاق تۇرعىندارى ەرتە تۇرىپ شاي جيناۋعا شىققاندا، ۇلكەندى - كىشىلى كوشەلەردە قىزىل ارميا جاۋىنگەرلەرىنىڭ ۇيىقتاپ جاتقانىن بايقايدى، سول كەزدە ورتالىق قىزىل ارميانىڭ ۇزاق جورىقتاعى نەگىزگى كۇش قوسىندارى ىلگەرىندى - كەيىندى گۋاڭدۇڭنىڭ سولتۇستىگىندەگى نانشيۇڭ، رىنحۋا، لىچاڭ قاتارلى جەرلەردەن ءوتىپ، گومينداڭنىڭ قۇرساۋ شەبىن ارت - ارتىنان بۇزىپ وتەدى. ”سول جىلى شەشەم 13 جاستا ەدى، قىزىل ارميا شينباي قىستاعىنان ءوتتى، كيىممەن دالادا تۇنەدى، ساۋداعا ءادىل بولدى، ەشقانداي قاتەلىك وتكىزبەدى، بۇقارا قىزىل ارمياعا ەرىكتى تۇردە شاي قايناتىپ، تاماق ىستەپ، جارالىلارعا قارايلاستى“ دەدى زەينەتكە شىققان ساقا ياچەيكا شۋجيى لي يۇيچيڭ.

2018 - جىلى 10 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭدۇڭدا قىزمەت تەكسەرگەندە بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”ديالەكتيكالىق ويلاۋعا تاباندى بولىپ، كوزقاراستا بۇرىلىس جاساپ، ولقىلىقتاردى ’كومەسكى كۇش تاقتاسىنا‘ اينالدىرۋعا قۇلشىنىپ، گۋاڭدۇڭنىڭ شىعىس، باتىس سولتۇستىك وڭىرلەرىنىڭ ەكولوگيالىق باسىمدىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، دامۋ كەڭىستىگىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، دامۋ تەبىنىن ارتتىرۋ كەرەك“. 2025 - جىلى 11 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ گۋاڭدۇڭدا قىزمەت تەكسەرگەندە: ”پارتيا مەن ۇكىمەت بايىرعى رايونداردى ساياساتپەن سۇيەمەلدەۋدى ۇزدىكسىز كۇشەيتۋى، بايىرعى رايونداعى قالىڭ كادرلار مەن بۇقارا ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، قايراتتانا العا ۇمتىلۋى كەرەك“ دەپ قاداعالاي تاپسىردى.

باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، گۋاڭدۇڭ قالا مەن اۋىلدىڭ وڭىرلىك دامۋىنىڭ بىركەلكىسىزدىگى سىندى قيىن ماسەلەنى كۇش سالا شەشتى. ”1000 قىستاققا ۇلگى كورسەتۋ، 10 مىڭ قىستاقتى رەتتەۋ - وڭاۋ“ ينجەنەرياسىنىڭ تاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋ، قولدانۋ نەگىزىندە، گۋاڭدۇڭ ولكەسى 2022 - جىلدىڭ سوڭىندا ”100 اۋدان، 1000 قالاشىق، 10 مىڭ قىستاقتى جوعارى ساپالى دامىتۋ ينجەنەرياسىن“ (تومەندە قىسقاشا ”ءجۇز، مىڭ، ون مىڭ ينجەنەرياسى“ دەلىنەدى) باستاپ، ولقىلىقتاردى ”كومەسكى كۇش تاقتاسىنا“ اينالدىردى.

شاي مەن ساياحاتتى توعىستىرىپ، اۋىل - قىستاقتى جاپپاي گۇلدەنۋگە دەم بەردى.

شينباي قىستاعىنا بارعاندا، جاسىل شاي باقشاسى تاۋ باسىنان تاۋ ەتەگىنە دەيىن جايىلىپ، اق قابىرعالى، قاڭىلتاق كەرپىشتى ۇيلەر كورىكتەنىپ، اسفالت جولدار تاسپاداي يرەكتەلىپ جاتادى.

”قىستاقتا ۇرپاقتار بويى بايماۋ شايى ەگىلەدى، ءبىراق شاي كاسىبى ءبىر مەزەت قىستاق تۇرعىندارىنىڭ باس اۋرۋىنا اينالعان“ دەدى لي يۇيچيڭ. ”شايدىڭ ساتىپ الۋ باعاسى كەيدە ءار جىڭى نەبارى 4 - 5 يۋان عانا، شاي باقشاسى بىرتىندەپ ازايىپ، قىستاق ’قۇلازىعان قىستاققا‘ اينالدى“.

2024 - جىلى ”ءجۇز، مىڭ، ون مىڭ ينجەنەرياسىنان“ پايدالانىپ، شينباي قىستاعى گۋاڭدۇڭ جينشا شاي باقشاسى شەكتى سەرىكتەستىگىمەن سەلبەسىپ، جينشا شاي كاسىبىنەن ۇلگى كورسەتۋ باقشاسىن قۇرىپ، قىستاق تۇرعىندارىن جينشا شايىن ەگۋگە شابىتتاندىردى.

”جاڭا سورت جاقسى باپتالا ما، جاقسى ساتىلا ما؟“ سەلبەستىك جوباسى جاريالانعاندا، قىستاق تۇرعىندارى سەنەر - سەنبەسىن بىلمەي، ەشكىم قوزعالا قويمادى.

”كاسىپ سالاسىنداعى ’قورشاۋدى بۇزىپ شىعۋعا‘ سول جىلدارداعى قىزىل ارميانىڭ ۇزاق جورىقتاعى ارىنى كەرەك بولدى!“ شينباي قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى لي رىشياڭ مەن پارتيا مۇشەلەرى باستاماشىلدىقپەن سىناق رەتىندە ەگىپ، قىستاق ەكى كوميتەتىنىڭ كادرلارىن باستاپ ۇيلەردى ارالاپ قىزمەت ىستەدى ءارى سەرىكتەستىكپەن سايكەسىپ، قىستاق تۇرعىندارىن شاي مايساسىمەن تەگىن قامداپ، تەحنيك جىبەرىپ تەحنيكا ۇيرەتتى، سەرىكتەستىك شايدى ءبىر تۇتاس ساتىپ الدى. 2 جىلدان بەرى، ىلگەرىندى - كەيىندى 480 مۋدان استام شاي باقشاسى جينشا شايىنە وزگەرتىلدى.

”ءبىز 3 جىل ىشىندە جينشا شاي كاسىبىنەن ۇلگى كورسەتۋ باقشاسىن مىڭ مۋعا كەڭەيتىپ، ونان سوڭ شاي مانەرلەۋ زاۆودىن قۇرۋدى جوسپارلادىق“ دەپ تانىستىردى لي رىشياڭ.

كوپتەگەن جاستاردىڭ قىستاققا قايتىپ شاي ەگۋىنە ىلەسە، قىستاقتا 3 ”قىزىل ءتۇستى زەرتتەۋ - ۇيرەنۋ + اۋىل - قىستاق ساياحاتى“ جەلىسى پايدا بولدى. قازىر شينباي قىستاعىنىڭ كوللەكتيۆ شارۋاشىلىعىنىڭ جىلدىق كىرىسى 90 مىڭ يۋاننان 400 مىڭ يۋاننان استامعا كوتەرىلدى.

عىلىم - تەحنيكا قۋات بەرىپ، تۇكتى بامبۇكتى ءىرى كاسىپ سالاسىنا اينالدىردى.

رىنحۋا اۋدانى وۋدا پانەركە شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ بامبۇك نەگىزدى جاڭا ماتەريال ءوندىرۋ سەحىندا بامبۇك تاقتاي ماتەريالدارى ءتىز قاتارلانىپ، ءوندىرىس جەلىسىنەن تۇسىرىلۋدە. ”تاس جول نەگىزگى قۇرىلىسى، تيەۋىش قوراپتى جاساۋ، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوكولىك بولشەكتەرى... بامبۇكتىڭ قولدانىلۋ كولەمى بارعان سايىن كەڭەيىپ، قۇنى 10 ەسە، 100 ەسە ارتتى!“ دەدى سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى پان جينشان تەبىرەنىسىن جاسىرا الماي.

رىنحۋا اۋدانىندا 10 مىڭ مۋلىق بامبۇك ورمانى بار، بۇرىن تۇكتى بامبۇك تەك وتىندىققا، ءۇيدىڭ قاڭقاسىنا ىستەتىلەتىن. قازىر بۇكىل اۋدان ”بامبۇكتى اعاش ورنىنا پايدالانۋ، بامبۇكتى سۋلياۋ ورنىنا پايدالانۋ، بامبۇكتى بولات ورنىنا پايدالانۋ“ سىندى كاسىپتىڭ جاڭا جولىنا ءتۇسىپ، ەكولوگيالىق باسىمدىقتى دامۋ باسىمدىعىنا اينالدىردى.

”كەزىندە قىزىل ارميا سان - ساناقسىز قيىندىقتاردى باستان كەشىرىپ، جەڭىسكە قول جەتكىزدى، بۇگىن ءبىز كاسىپ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ جولىندا قامال الىپ، تار جول، تايعاق كەشۋلەردەن ءوتىپ، عىلىم - تەحنيكا ارقىلى ’بامبۇكتى التىنعا اينالدىرۋعا‘ مۇمكىندىك جاسادىق“. گۋاڭدۇڭ ولكەلىك ورمان شارۋاشىلىعى عىلمي زەرتتەۋ ورنىنىڭ اعا زەرتتەۋشىسى ساۋ يۇڭجيان قوسىندى باستاپ وۋ - دا سەرىكتەستىگىنە بارىپ، دوكتورلىق قىزمەت پۋنكتىن بىرگە قۇرىپ، جۇيەلى زەردەلىلەنگەن مانەرلەۋ جابدىقتارىن زەرتتەپ جاسادى.

”كاسىپورىن + سەلبەستىك كووپەراتيۆى + بازا + ەگىنشى وتباسى“ ۇلگىسى ارقىلى 2025 - جىلى رىنحۋا اۋدانىنداعى 38 مىڭ بامبۇك ەگەتىن وتباسىنىڭ ورتاشا كىرىسى 15 مىڭ يۋانعا ارتتى، تۇتاس اۋداننىڭ بامبۇك كاسىبىنىڭ جالپىلىق ءونىم قۇنى ءبىر ميلليارد 589 ميلليون يۋانعا جەتىپ، 5000 نان استام ادام بامبۇك كاسىپورنىنا جۇمىسقا ورنالاستى.

ەلەكتروندىق ساۋدانى سۇيەمەلدەپ، ەرەكشە جەمىس - جيدەك ەگىنشىلەردى اۋقاتتاندىرىپ، كىرىسىن ارتتىردى.

شاۋگۋان لىچاڭ قالاسىنا بارعاندا، حۋنان - گۋاڭدۇڭ شەكاراسىنداعى ۋاڭشان تاۋىنىڭ ەتەگىندە قىزىل ارميا قۇرباندارىنىڭ ەسكەرتكىشى ەڭسە كوتەرىپ تۇر. 1934 - جىلى 11 - ايدا قىزىل ارميا جاڭبىرعا قاراماي داۋاڭشان تاۋىنان اسىپ، جاۋىنگەرلەر تاياققا سۇيەنە جىلجىپ، الاۋ جاعىپ، ”وت ايداعارشا“ العا تارتىپ تاۋدان اسقان.

كەزىندەگى لاۋلاعان وتتار ورمانعا جاسىرىنىپ قالعانداي، بۇگىنگى لىچاڭ قالاسى جيۋفىڭ قالاشىعى جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي بازار اشىپ، دامۋدى كوزدەپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى كادرلار مەن بۇقارا ”تاۋدان اسۋعا“ اتوي سالۋدا.

”جيۋفىڭ قالاشىعىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى جوعارى، كۇندىز بەن ءتۇننىڭ تەمپەراتۋرا پارقى زور، ەككەن التىن الشالارىنىڭ ءدامى ءتىل ۇيىرەدى“. جيۋفىڭ قالاشىعى شياۋلاڭ قىستاعىندا اۋىلىنا قايتقان جاس حۋاڭ چيفىڭ الەۋمەتتىك جەلى تىكە تاراتىلىمىنا الشا جيناۋدى شىعارۋدا. ول الەۋمەتتىك جەلى تىكە تاراتىلىمى ارقىلى قۇنى ءبىر ميلليون 700 مىڭ يۋاننان اساتىن جەمىس ساتىپ ۇلگىرگەن.

”ءجۇز، مىڭ، ون مىڭ ينجەنەرياسىنا“ سۇيەنىپ، لىچاڭ قالاسى قۋاتتى قالاشىق، اۋقاتتى قىستاق سەرىكتەستىگىن قۇرىپ، شارۋالار جەردى جارناعا قوسىپ، جارناعا قاراي پايدا ءبولىستى؛ ەلەكتروندى ساۋدانى سۇيەمەلدەۋ ساياساتىن شىعارىپ، ءوندىرۋ مەن ساتۋدى ۇشتاستىرۋ تۇعىرىن ورناتتى... قازىر التىن الشا ءوندىرىس رايونى لىچاڭداعى 8 قالاشىق، 86 قىستاقتى قامتىپ، 7000 نان استام باعبان وتباسىنىڭ ورتاشا كىرىسىن 30 مىڭ يۋاننان اسىردى.

”ءجۇز، مىڭ، ون مىڭ ينجەنەرياسى“ اتقارىلعان 3 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گۋاڭدۇڭداعى 57 اۋداننىڭ (قالا) وڭىرلىك ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنىنىڭ ارتۋ قارقىنى ءۇرتىس 2 جىل بۇكىل ولكەنىڭ ورتاشا دەڭگەيىنەن اسىپ، وننان التى ۇلەستەن استام اۋداننىڭ (قالا) حالىق سانىندا كوشى - قون وڭ بالانىسى جارىققا شىقتى، قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كىرىس سالىستىرماسى 2.41:1 نان 2.28:1 گە ازايدى.