«حالىق گازەتىنىڭ» شولۋشىسى
2025.02.21 16:24 كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى
” حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن جەبەيتىن ساياسات - شارالاردى تىڭعىلىقتى تياناقتاندىرۋ — كەزەكتەگى حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن جەبەۋدەگى قىزمەت ءتۇيىنى. پارتيا ورتالىق كوميتەتى بەلگىلەگەندى تۇگەلىمەن باتىل اتقارۋ كەرەك، تولىق اتقارۋ كەرەك“. حالىقتىق كاسىپورىندار اڭگىمە ماجىلىسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ قازىرگى جانە بۇدان بىلايعى ءبىر مەزگىلدەگى حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ اقاۋسىز دامۋىن، جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋ جونىندە جان - جاقتى ورنالاستىرۋ جاسادى، اسىرەسە، 5 جاقتاعى ءتۇيىندى ساياساتتىق شارالاردى باسا دارىپتەپ، تاعى دا پارمەندى سيگنال تاراتتى.
ءبىر مەزگىلدەن بەرى ىركىندى ساياسات پەن ساياساتتىڭ ءونىمدى تياناقتانۋىنا بايلانىستى، حالىقتىق كاسىپورىندار ءوندىرىس - شارۋاشىلىق، جاڭالىق اشۋ، يگىلىك جاراتۋ، سەنىم مەجەسى سياقتى جاقتاردا جاقسارىپ، ورنىقتى جاقسارۋ جاعدايى جارىققا شىقتى. ”ءوندىرىس فاكتورلارىنان زاڭ بويىنشا تەڭ پايدالانۋداعى، بازار باسەكەسىنە ءادىل قاتىناسۋداعى ءتۇرلى كەدەرگىلەردى باتىل الاستاۋ“، ”حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ ەسەپتەگى اقشاسىن كەشەۋىلدەتۋ ماسەلەسىن كۇش سالا شەشۋ“، ”حالىقتىق كاسىپورىندار مەن حالىقتىق كاسىپورىنشىلاردىڭ زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن شىن مانىندە زاڭ بويىنشا قورعاۋ“، ”قيىنشىلىق قىسپاعىنان ارىلتۋ ساياساتتارىن مۇقيات تياناقتاندىرۋ“، ”ۇكىمەت پەن ساۋداگەرلەردىڭ ەتەنە، پاك قاتىناسىن ونان ارى ورناتۋ“ سىندى 5 جاقتاعى ءتۇيىندى ساياسات - شارا حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ اڭىسى ءبىرشاما شوعىرلى بولعان رەال ماسەلەلەردى شەشۋدى كوزدە ۇستاي وتىرىپ، ماسەلەنى باعدار ەتۋ مەن ونىمدىلىكتى باعدار ەتۋدىڭ ءوزارا بىرلىگىنە تاباندى بولۋدىڭ ىشكى تالابىن ايگىلەدى، بۇل اسا كۇشتى رەال باعىتتامالىلىق جانە جەتەكشىلىك سيپاتقا يە.
بازارعا كىرۋ رۇقساتى − شارۋاشىلىق تۇلعالارىنىڭ ەكونوميكالىق قيمىلعا قاتىناسۋىنىڭ العى شارتى، ءادىل باسەكە − بازار شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى پرينسيبى. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ: ”ءوندىرىس فاكتورلارىنان زاڭ بويىنشا تەڭ تۇرعىدا پايدالانۋداعى، بازار باسەكەسىنە ءادىل قاتىناسۋداعى ءتۇرلى كەدەرگىلەردى باتىل الاستاۋ كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەۋى حالىقتىق كاسىپورىندارعا اناعۇرلىم ءادىل دامۋ ورايىن ازىرلەۋ ءۇشىن ەدى.
2023 - جىلى شىعارىلعان « جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامىپ، زورايۋىن جەبەۋ جونىندەگى پىكىرىندە» بازارعا كىرۋگە رۇقسات ەتۋ قامالىن ۇزدىكسىز جويۋ، ءادىل باسەكە ساياساتى مەن ءتۇزىمىن جاپپاي تياناقتاندىرۋ سياقتى ساياساتتىق شارالار ايقىن ورتاعا قويىلدى، مۇنداعى ماقسات − ورنىقتى، ءادىل، جاريالى، مەجەلى دامۋ ورتاسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرۋ. 2024 - جىلعى ورتالىقتىڭ ەكونوميكالىق قىزمەت ءماجىلىسى ”حالىقتىق شارۋاشىلىقتى جەبەۋ زاڭىن شىعارۋ“، ”كاسىپورىندارعا ساياتىن زاڭ اتقارۋدى ارناعا ءتۇسىرۋ ارناۋلى قيمىلىن ورىستەتۋ“، ”مەملەكەت بويىنشا ءبىر تۇتاس ءىرى بازار قۇرىلىسى باعدارناماسىن بەلگىلەۋ“ سياقتىلار بيىلعى ءتۇيىندى مىندەت ەتىلدى.
پارتيا مەن مەملەكەتتىڭ حالىقتىق شارۋاشىلىق جونىندەگى باعىت - ساياساتتارى دايەكتى ءارى توتەنشە ايقىن.
”ءبىر تىزىمدىكتىڭ“ وزگەرىسى توتەنشە تيپتىك بولدى. بازارعا كىرۋدەگى شەكتەلگەن سالالار ءتىزىمى ءتۇزىمى جاپپاي اتقارىلعاننان بەرى 4 رەت يكەمدى وزگەرىس ەنگىزۋ ارقىلى 151 تۇردەن 117 تۇرگە ىقشامدالىپ، زەينەتكەرلىك، ەمدەۋ سياقتى كوپتەگەن سالادا ءبىر توپ بازارعا كىرۋگە رۇقسات ەتۋ شەكتەمەسى جەڭىلدەتىلىپ، ءتۇرلى شارۋاشىلىق تۇلعالارىنىڭ اناعۇرلىم كوپ ومىرشەڭدىك كۇشپەن جانە اناعۇرلىم كەڭ كەڭىستىكپەن شارۋاشىلىقتى دامىتىپ، بايلىق جاراتۋىنا مۇمكىندىك جاسالدى. قازىر مەملەكەتتىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى سياقتى تاراۋلار بازارعا كىرۋگە رۇقسات ەتۋدەگى شەكتەلگەن سالالار ءتىزىمىنىڭ جاڭا نۇسقاسىنا وزگەرىس ەنگىزىپ، ”شەكتەلمەگەندەرىن كىرگىزۋ“ تالابىن ويداعىداي تياناقتاندىرىپ، شارالاردى اشالاپ، نەگىزدىك قۇرىلعىلاردىڭ باسەكەلىك سالاسى، مەملەكەتتىڭ كەلەلى عىلمي زەرتتەۋ نەگىزدىك قۇرىلعىلارى سياقتىلاردى حالىقتىق كاسىپورىندارعا ءادىل اشۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ ”ەكى كەلەلى“ قۇرىلىسىنا جانە ”ەكى جاڭا“ قىزمەتىنە بەلسەنە ات سالىسۋىنا قولداۋ كورسەتتى. وسى ساياساتتىق تالاپتاردى ەگجەي - تەگجەيلى تياناقتاندىرۋدا قازىرگى كورنەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدى تياناق ەتۋمەن بىرگە، ۇزاق بولاشاقتى كوزدە ۇستاي وتىرىپ، باياندى مەحانيزم ورناتىپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىن ۇزدىكسىز تاسقىنداتۋ كەرەك.
ەندى ۇكىمەت پەن ساۋدانىڭ ەتەنە، پاك قاتىناسىن ىشكەرىلەي ورناتۋعا نازار اۋدارايىق، بۇل − تاماشا ساياسي ەكولوگيا قالىپتاستىرۋدىڭ، ساۋدا ورتاسىن ساپالىلاندىرۋدىڭ ماڭىزدى كەپىلى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: ”ۇكىمەت پەن ساۋداگەرلەردىڭ ەتەنە، پاك قاتىناسىن ىشكەرىلەي جاپپاي ورناتۋدا، پارتيا مۇشەلەرى، كادرلار حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا كوڭىل ءبولۋى، قولداۋ كورسەتۋى، ىرىقتى تۇردە ۋايىمنان ارىلتۋمەن بىرگە، پاكتىكتىڭ تومەنگى شەگىن دە ساقتاۋى كەرەك“. پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءۇشىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ «قاۋلىسىندا» ”ۇكىمەت پەن ساۋداگەرلەردىڭ ەتەنە، پاك قاتىناسىن جاپپاي ورناتىپ، جالپىلىق مەنشىككە جاتپايتىن شارۋاشىلىقتىڭ اقاۋسىز دامۋىن، جالپىلىق مەنشىككە جاتپايتىن شارۋاشىلىق سالاسىنداعى قايراتكەرلەردىڭ اقاۋسىز جەتىلۋىن جەبەۋ قىزمەت مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرۋ“ ايقىن بەلگىلەنىپ، ءتۇزىلىس، مەحانيزم قۇرىلىسى جاعىندا اناعۇرلىم جوعارى تالاپ قويىلدى.
ۇكىمەت پەن ساۋداگەرلەردىڭ ەتەنە، پاك قاتىناسىن ورناتۋدى ناقتى تياناقتاندىرۋ ءۇشىن، ءسوز جوق، تانىمنىڭ تياناقتانباۋى، قىزمەتتىڭ سىڭار جاقتىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ كەرەك. ”ەتەنە“ جانە ”پاك“ بولۋ ءمانى جاعىنان العاندا، ءىس ىستەۋ مەن كىرشىكسىزدىكتىڭ قاتىناسى، ديالەكتيكالىق بىرلىك، ءبىر - بىرىنە قايشى كەلمەيتىندىگىن تەرەڭ تانۋ كەرەك. ءار دارەجەلى كادرلار ۇقىق ارقىلى حالىق ءۇشىن قىزمەت ىستەۋدىڭ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدىڭ، ءىس تىندىرۋدىڭ، پاك بولۋدىڭ قاعيداسىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ مەن ءوزىن تەجەۋدى سانالى تۇردە بىرلىككە كەلتىرىپ، ۇكىمەت پەن ساۋداگەرلەردىڭ ەتەنە، پاك قاتىناسىن ورناتۋ جاعىندا پوزيتسيانى ايقىنداپ، ءىس – ارەكەتتە ايگىلەپ، باۋىرمال، تەجەمدى بولۋى كەرەك. حالىقتىق كاسىپورىنشىلار دا كادرلارمەن بۇكپەسىز ارالاسىپ، شىن سويلەپ، ناقتى جاعداي ايتىپ، اقىل - كەڭەس بەرىپ، ءوزىن - ءوزى كىرشىكسىزدەندىرىپ، دۇرىس جولمەن ءجۇرىپ، تارتىپكە، زاڭعا بويسۇنىپ كاسىپورىن قۇرىپ، اشىق - جارقىن، دۇرىس شارۋاشىلىق جۇرگىزۋى كەرەك، كادرلاردى شىرعالاۋىنا، شىرىكتەسۋ جولىنا تۇسىرۋىنە استە بولمايدى.
حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن قولداۋ − پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ دايەكتى باعىتى. ءار دارەجەلى پارتكومدار مەن ۇكىمەتتەر ءىس جۇزىندىكتى تياناق ەتىپ، حالىقتىق شارۋاشىلىقتىڭ دامۋىن جەبەيتىن ساياسات - شارالاردىڭ تياناقتانۋىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، ويداعىداي يگەرىپ، كوز جەتكەننەن كەيىن مىقتى يگەرۋى، ءارى – ءسارى بولماۋى، كەشەۋىلدەتپەۋى كەرەك. ءتۇرلى ساياساتتاردى قاز - قالپىندا تياناقتاندىرعاندا حالىقتىق شارۋاشىلىق دامۋىنىڭ جاڭا جاعدايىن جاراتىپ، ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋدىڭ مىعىم قوزعاۋشى كۇشىن توپتاۋعا بولادى.
كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى