ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ، جاڭا ۇزاق جورىقتى ويداعىداي باسايىق (باسماقالا)

جىلدار اۋەلگى ماقساتتى شىڭداپ، رۋح جورىق ساپارىن نۇرلاندىردى.

90 جىلدىڭ الدىندا، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى جۇڭگو جۇمىسشى - شارۋا قىزىل ارمياسىنا باسشىلىق ەتىپ، قات - قابات قيىنشىلىقتاردى جەڭىپ، دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن، تاريح بەتىنەن ماڭگى وشپەيتىن ۇلى جورىقتى جەڭىسپەن ورىنداپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەن جۇڭگونىڭ توڭكەرىستىك ىستەرىنىڭ ساتسىزدىكتەن جەڭىسكە جەتۋىندەگى ۇلى بۇرىلىستى جۇزەگە اسىردى.

تاۋ - وزەندەردە وراسان زور وزگەرىستەر تۋىلدى، كۇرەس رۋحى ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاستى. 90 جىلدان بەرى، ۇزاق جورىق سىندى الىپ ەسكەرتكىش بارعان سايىن شۇعىلا شاشىپ، ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسقان جۇڭحۋا ۇلاندارىن قيىندىقتاردى جەڭىپ، ەرلىكپەن العا باسۋعا ىنتالاندىردى.

پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ءجۇز ميلليونداعان حالىقتى ىنتىماقتاستىرىپ جانە باستاپ، اۋەلگى ماقساتتان، بورىشتان جازباي، توڭكەرىستىك داستۇرگە مۇراگەرلىك ەتىپ جانە ونى ساۋلەلەندىرىپ، ۇلى ۇزاق جورىق رۋحىن بارىنشا ساۋلەلەندىرىپ، جاڭا داۋىردەگى ۇزاق جورىق جولىندا ۇزدىكسىز تىڭ تاريحي شۇعىلالى تابىستار جاراتىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ بوگەۋ بەرمەيتىنىن جۇزەگە اسىردى.

”قازىر ءبىز جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋدىڭ جاڭا ساپارىندا ارشىندى قادام تاستاپ، ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، جاڭا ۇزاق جورىقتى ويداعىداي باسۋىمىز كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ءسوزى تاريحتى، قازىرگىنى جانە بولاشاقتى ساباقتاستىرىپ، جويقىن كۇش ۇيىستىرىپ، قۇدىرەتتى جىگەردى تاسقىنداتتى.

جاڭا ءداۋىر اشىپ، جاڭا ساپاردى باستاۋ _ تاريحي بورىشتى باتىلدىقپەن ارقالاۋدىڭ ايبىندى جورىعى.

”بۇگىنگى تاڭدا وسى داۋىردەگى ۇرپاقتاردىڭ ۇزاق جورىعى _ ’ەكى 100 جىلدىق‘ كۇرەس نىساناسىن، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ“.

تاريحتىڭ كۇش جالعاۋ تاياقشاسىن تاپسىرىپ الىپ، جۇڭگو حالقىنىڭ باقىتىن كوزدەپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ گۇلدەنۋىن كوزدەپ، ادامزاتتىڭ العا باسۋىن كوزدەپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ۇلى بىرلىگىن كوزدەپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو كوممۋنيستەرى اۋىر مىندەت ارقالاپ، دۇرىس جولمەن العا تارتادى.

ەكونوميكانىڭ جالپى مولشەرى 140 تريلليون يۋاندىق ساتىعا كوتەرىلدى، جاساۋ كاسىبىنىڭ كولەمى ءۇرتىس 16 جىل دۇنيە ءجۇزى بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەدى، دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەسى ۇزاق ۋاقىت % 30 اينالاسىندا بولدى؛

جاساندى زەردە كاسىبىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى تاسقىنداپ، جاڭا ەنەرگيالى اۆتوموبيل دۇنيە جۇزىنە ساتىلدى، ەلىمىز جاڭالىق اشۋ قۋاتى ەڭ تەز جوعارىلاعان ەكونوميكالىق تۇلعالاردىڭ بىرىنە اينالدى...

”جۇڭگو قاعيداسىن“ تەرەڭ ءتۇسىنىپ، ”جۇڭگونىڭ جونگە سالۋىن“ ىلگەرىلەتىپ، ”جۇڭگو جولىمەن“ تاباندىلىقپەن جۇرسەك، ءبىز جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ءساتتى ىلگەرىلەتىپ جانە كەڭەيتىپ، ەكى ۇلكەن كەرەمەتتىڭ جاڭا تاراۋىن ۇزدىكسىز جازىپ، ەكىنشى 100 جىلدىق كۇرەس نىساناسىنا قاراي ەرلىكپەن العا باسامىز.

حالىققا بەرىك سۇيەنۋ، حالىقتى ۇزدىكسىز باقىتقا كەنەلتۋ _ حالىقتى بارىنەن جوعارى قويۋعا تاباندى بولۋداعى قايتپاس كۇرەس.

ۇزاق جورىق جولىنداعى ”شولاق كورپەدەن“ ادامزات تاريحىنداعى كولەمى ەڭ ۇلكەن كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋگە دەيىن، ونان جالپى حالىقتىڭ بىرگە بايۋىن ىلگەرىلەتۋدە نىق قادام تاستاۋعا دەيىن...

حالىقتىق مايداندى ءتۇبىرلى ساياسي مايدان ەتىپ، حالىقپەن جاپا - ماشاقاتتا بىرگە بولىپ، تامىرلاس بولىپ، ءومىر مەن ولىمدە بىرگە بولىپ، حالىققا باقىت جاراتۋ ىستەرىن ۇزدىكسىز العا ىلگەرىلەتۋ كەرەك.

بۇگىنگى جۇڭگو دۇنيە جۇزىندەگى كولەمى ەڭ ۇلكەن وقۋ - اعارتۋ جۇيەسىن، قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن، ەمدەۋ - دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قۇرىپ، حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن، حاۋىپسىزدىك سەزىمىن ۇزدىكسىز كۇشەيتتى...

”حالىقتىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تالپىنىسى ءبىزدىڭ كۇرەس نىسانامىز“ دەگەندى كوزدەپ، ”مەن بولماسام دا حالىق الاڭسىز بولسىن“ دەگەن اۋىر جاۋاپكەرلىك ارقالاۋ. ءجۇز ميلليونداعان حالىق پارتيانىڭ باسشىلىعىندا ءوز وزىنە سەنۋ، ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءومىر ءسۇرۋ، ءوزىن الۋەتتەندىرۋ بەينەسىمەن اناعۇرلىم كوركەم بولاشاققا ارشىندى قادام تاستاۋ.

جولبارىستاردى جەڭىپ، تىڭ جەڭىستەرگە قول جەتكىزۋ باتىلدىقپەن جۇرگىزىلگەن كۇرەستىڭ ماشاقاتپەن العا ىلگەرىلەۋى بولىپ تابىلادى.

ۇزاق جورىق بارىسىندا، قىزىل ارميانىڭ ساردارلارى مەن ساربازدارى جاۋمەن 600 رەتتەن استام شايقاس جۇرگىزىپ، 100 گە جۋىق وزەن - داريادان ءوتىپ، 40 نەشە اسقار تاۋدان، قاتەرلى شىڭنان اسىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ اسكەري ىستەر تاريحىندا ايبارلى دا ايبىندى سوعىس تەاترىن قويدى.

جاڭا داۋىرگە قادام تاستاعاندا، جاعدايدىڭ كۇردەلىلىگى، كۇرەستىڭ قاتاڭدىعى، مىندەتتىڭ جاپالىلىعى دۇنيە جۇزىندە سيرەك كەزدەسەدى، تاريحتا سيرەك كەزدەسەدى.

نازاردى ”ءتۇيىندى“ شەشۋشى، وزەكتى تەحنيكالارعا شوعىرلاندىرىپ، كۇش - قۋاتتى شوعىرلاندىرا قامال الىپ، دەربەس جاڭالىق اشىپ، عىلىم - تەحنيكا جاعىندا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ ءوزىن الۋەتتەندىرگەن جۇڭگو تۇلعاسىن سومداۋ؛

كەدەن سالىعى سوعىسىنا، ساۋدا سوعىسىنا ۇشىراعاندا، بايىپتىلىقپەن توتەپ بەرىپ، رولدى ورنىقتىرىپ، تولقىن جارا العا تارتتى، ”جۇڭگولىقتاردىڭ قايراتى مەن جىگەرىن تاسقىنداتىپ، ءبىزدىڭ تەڭدەسسىز يادرولىق قۋاتىمىزدى ايگىلەدى“...

”بارلىق جاۋدى قيراتسا دا ەشقانداي جاۋعا قيرامادى، بارلىق قيىندىقتى جەڭسە دە ءارقانداي قيىندىققا جەڭىلمەدى“، پارتيا حالىققا باسشىلىق ەتىپ، بوران - شاشىننىڭ سوققىسىنا مويىماعان، مىزعىماس قۇرىش ەرىك - جىگەر مەن ىستەرىمىزدى دامىتۋدىڭ جاڭا ءورىسىن اشتى.

شاحماتتى جاقسى ويناۋ، ىرىقتى شايقاستى ويداعىداي جۇرگىزۋ - ستراتەگيالىق ىرىقتىلىققا قول جەتكىزۋدىڭ كارتيناسى.

”ۇزاق جورىقتا اسقار تاۋلار مەن شىڭداردا جۇرەدى، وزەندەر مەن قاتەرلى قايراڭداردان، سازدى دالالاردان وتەدى، الايدا ءار رەتكى ساپاردا، ءار رەتكى قورشاۋدى بۇزىپ شىعۋدا، ءار رەتكى شايقاستا ستراتەگيالىق جالپى جاعداي شىعار ءتۇيىن ەتىلىپ، سوعىستىڭ جەڭىسىنە قول جەتۋمەن بىرگە، ستراتەگيالىق ىرىقتىلىققا دا قول جەتتى“.

وزگەرىسكە توتەپ بەرىپ، جاڭا جاعداي اشىپ، جەڭىس جاعدايىن تۇراقتاندىردى.

جاڭا دامۋ ۇستانىمىن جاسامپازدىقپەن العا قويىپ، جاڭا دامۋ جاعدايىن جەدەل قالىپتاستىرۋ ستراتەگيالىق تالعامىن جاساپ، جوعارى ساپالى دامۋعا تاباندى بولۋدى جاڭا ءداۋىردىڭ بۇلجىماس قاعيداسى ەتىپ، ەلىمىز دامۋىنىڭ جالپى جاعدايىنا ساياتىن تەرەڭ وزگەرىستەردى جاپپاي باستادى؛

ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋ تۋىن بيىك ۇستاپ، 4 ءىرى دۇنيە جۇزىلىك باستاما ارقىلى ءداۋىردىڭ سىن - سايىسىنا توتەپ بەرۋ ورتاق تانىمى مەن كۇش - قۋاتىن ۇيىستىرىپ، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى“ جوعارى ساپامەن بىرگە قۇرۋدى ىلگەرىلەتۋ ءار جاقتىڭ قول ۇستاسا دامۋىنىڭ جارقىن داڭعىلىنا اينالدى؛

پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدان، ارميانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدان جازباي، پارتيانىڭ جاڭا داۋىردەگى ارميانى قۇدىرەتتەندىرۋ نىساناسىن ايقىن العا قويىپ، حالىق ارمياسىن پارتيا قولباسشىلىعىنا بويسۇنۋ سىندى ارميانى قۇدىرەتتەندىرۋ رۋحىن بەرىك سومداۋعا، دۇنيە جۇزىندەگى بىرەگەي ارميا قۇرۋدى جەدەلدەتۋگە جەتەكتەدى...

دۇنيە ءجۇزىن كوكەيدە ساقتاۋعا تاباندى بولىپ، ەكى جالپى جاعدايدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، جالپى جاعداي جاعىندا اۋقىمدى جوسپارلاپ، شەشۋشى ورىندا تۇرىپ، ىستەردى دامىتۋدىڭ باسشىلىق ۇقىعى مەن ىرىقتىلىق ۇقىعىن مىقتى يگەرۋگە كەپىلدىك ەتتى.

داڭعىل جولدا قايتپاس ارىنمەن العا ىلگەرىلەدى.

10 - ايدىڭ 26 - كۇنىنەن 29 - كۇنىنە دەيىن پارتيا 20 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ بەسىنشى جالپى ءماجىلىسى بەيجيڭدە اشىلادى، پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى ءبىرقانشا كەلەلى ماسەلە زەرتتەلەدى، بۇل پارتيانىڭ بيلىك جۇرگىزۋ ورنىن بەكەمدەۋدە، پارتيانىڭ بورىشى مەن مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋدا كەلەلى ماڭىز الادى.

105 جىلدان بەرى، پارتيامىزدىڭ جاپا - ماشاقاتتى باستان كەشىرىپ، ۇزدىكسىز دامىپ زورايۋىنداعى ەڭ ماڭىزدى ءبىر سەبەپ ءوزىن كۇشەيتۋگە ءمان بەرۋىندە، باستان - اياق ومىرشەڭدىك كۇشكە تولى تاڭداۋلى قاسيەتكە يە بولعاندىعىندا.

ۇزاق جورىقتا باسىپ وتكەن جول ”ماركسيزمدى وزگەرمەيتىن دوگما رەتىندە قارايتىن قاتە يدەيالىق كەدەرگىلەردەن اتتاپ ءوتتى“.

جاڭا داۋىردەگى ۇزاق جورىق جولىندا، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ جول باستاپ، رول ۇستاۋى، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ عىلمي جەتەكشىلىگى بولعاندىقتان، پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىندە تاريحي تابىستارعا قول جەتىپ، تاريحي وزگەرىستەر تۋىلىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسى بوگەتتەردى بۇزىپ، نىق قاداممەن الىسقا ساپار شەكتى.

”ەكىنى ۇشتاستىرۋعا“ باستان - اياق تاباندى بولىپ، شي جينپيڭنىڭ پارتيا قۇرىلىسى يدەياسى جاڭا داۋىردەگى پارتيا قۇرىلىسىن كۇشەيتۋگە ءتۇبىرلى بويسۇنۋ ولشەمىن ازىرلەدى، بۇل پارتيانى قۇدىرەتتەندىرۋدە، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدە كەلەلى رەال مانگە جانە ۇزاق بولاشاقتىق جەتەكشىلىك مانگە يە.

بۇگىنگى تاڭدا، پارتيا مەن حالىق پارتيانى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋدىڭ تاريحي ىرىقتىلىعىنا قول جەتكىزدى، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ بۇرىن بولماعان نۇرلى بولاشاعى جارىققا شىقتى، ءتۇپ تامىرى ”ەكىنى تۇراقتاندىرۋدا“.

جاڭا جورىق _ جاڭا ۇزاق جورىق.

كەدەرگىلەردەن ءوتۋ بۇرىنعىلاردىڭ ۇلى ءىسى، كەدەرگىلەردەن ءوتۋ - جاپالى ءارى اۋىر، قيىن ءارى كۇردەلى، كەدەرگىلەردەن وتۋدە ۇلى ۇزاق جورىق رۋحىن بارىنشا ساۋلەلەندىرىپ، سەنىمدى بەكەمدەپ، نىسانانى كوزدەپ، نىق قاداممەن العا باسۋى كەرەك.

جاڭا ۇزاق جورىقتا ۇدەرە العا تارتۋدا، ءبىز، ءسوزسىز جەڭىسكە جەتۋ سەنىمىن بەكەمدەپ، ستراتەگيالىق تاباندىلىقتى ساقتاپ، العان بەتتەن قايتپايتىن تاباندىلىقپەن بەلگىلەنگەن نىسانانى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتى جاساعان ايبىندى جوبانى بىرتىندەپ تاماشا رەالدىققا اينالدىرۋىمىز كەرەك. تاڭداۋلى قاسيەتتى ساۋلەلەندىرىپ، كۇرەس قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، كوپتەگەن جاڭا تاريحي ەرەكشەلىككە يە ۇلى كۇرەستەردى جۇرگىزۋگە قاي - قاشان دا دايىن بولىپ، پارتيانىڭ باستان - اياق قۇدىرەتتى جاسامپازدىق قۋاتىن، ۇيىستىرۋ قۋاتىن، جاۋىنگەرلىك قۋاتىن ساقتاۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋىمىز كەرەك. ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزۋگە بەل بايلاپ، جويقىن ۇلى كۇش توپتاپ، پارتيا تۋى استىندا ”بەرىك قۇرىش“ بولىپ ۇيىسىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى بىرگە العا ىلگەرىلەتۋىمىز كەرەك.

تاۋ اسىپ، وزەن كەشسە دە العان بەتتەن قايتپادى، تاۋ زاڭعار، جول ۇزاق بولسا دا شۇعىلالى جەتىستىككە جەتتى

شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، ”ەكىنى تۇراقتاندىرۋدىڭ“ شەشۋشى ءمانىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ، ”ەكىنى قورعاۋدى“ باتىل ورىنداپ، زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ، ارشىندى قاداممەن العا باسىپ، جاڭا ۇزاق جورىق جولىندا مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ، ۇلتتى گۇلدەندىرۋ ۇلى ءىسىنىڭ شىت جاڭا تاراۋىن قۇلشىنا جازۋ كەرەك _

تابىس، ءسوز جوق، بىزگە ءتان، جەڭىس، ءسوز جوق، بىزگە ءتان!